İSLAM ÖNCESİ DÖNEMDEKİ ARAPLARDA KİŞİLERE AD VERMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Özet

Herhangi bir dilin kökeni, o dilde var olan kelimelerin hangi etkenler altında ve nasıl ortaya çıktığı konusu öteden beri araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Merak uyandıran ve çeşitli yorumlar getirilen bu konu tabiatıyla özel adları da kapsamaktadır. Ad verme olgusu, insanoğlunun kendi tarihi kadar eskilere uzanmaktadır. Bu kapsamda çeşitli varlıklara özel adlar verirken insanoğlu çok sayıda ilham kaynağından yararlanmış, çeşitli faktörlerin etkisinde kalmıştır. Kişilere ad vermede dayanılan ilham kaynakları, takip edilen yöntemler topluma, toplumu oluşturan daha küçük birimlere, inançlara, etnik yapılara vs. göre değişiklik göstermektedir. Çalışmamızda Arapların kişilere ad verme konusunda ne tür ilham kaynaklarından istifade ettiklerini, ne gibi faktörlerden etkilendiklerini incelemeye çalıştık. Arapların yaklaşık on beş asırlık bir süreyi kapsayan tarihleri ve yayılmış oldukları geniş coğrafya göz önünde bulundurulduğunda kişi adları konusunun ne denli geniş boyutlara sahip olduğu tahayyül edilebilir. Bu nedenle konuyu İslam öncesi dönemdeki Araplar özelinde incelemeye gayret ettik. Dilbilim de dâhil olmak üzere çeşitli bilim dallarınca incelenmesi mümkün olan Arap kişi adları etraflıca ele alınmayı bekleyen bir alan olarak görülmektedir.

Abstract

The origin of any language, under what factors, and how the words in that language emerged have attracted the attention of researchers for a long time. This topic, which arouses curiosity and various interpretations, naturally also includes special names. The phenomenon of naming goes back as old as the history of mankind. In this context, while giving special names to various beings, human beings have benefited from many sources of inspiration and have been affected by various factors. The sources of inspiration and methods followed in naming people are based on the society, the smaller units that make up the society, beliefs, ethnic structures, etc. vary according to. Our study tried to examine what kinds of inspiration the Arabs benefited from in naming people and what factors were affected by them. Considering the history of Arabs spanning nearly fifteen centuries and the wide geography in which they have spread, one can imagine how wide the subject of personal names has been. For this reason, we tried to examine the issue with the Arabs in the pre-Islamic period. Arab personal names, which can be studied by various disciplines, including linguistics, are seen as a field that awaits detailed consideration.