Vakanüvis Ahmed Vâsıf Efendi'nin Tarihçiliği ve Kaynakları Kullanma Usulü

Waq'anuvīs Ahmed Vāsif Effendi's Histiography and His Manner on Using the Sources

Özet

Osmanlı tarihi kaynakları arasında devletin resmî tarihçisi sıfatıyla vakanüvislerinyazdıkları tarihler önemli bir yer tutmaktadır. Vakanüvisler sadece yaşadıklarıdönemin olaylarını kaleme almakla kalmamışlar, kesintisiz bir tarih oluşturmak içinkendilerinden önce yazılmamış dönemin olaylarını da kaleme almışlardır.Bu müverrihler arasında Mehâsinü'l-Âsâr ve Hakāiku'l-Ahbâr adıyla bir eser telif etmişolan Ahmed Vâsıf Efendi, seçkin bir yere sahiptir. Ahmed Vâsıf on beş yılı bulanvakanüvislik görevinin de kazandırdığı tecrübeyle kendisine has üslûbu ve tarihanlayışıyla Osmanlı devletinin fasilalar olmakla birlikte, 1166-1219/1752-1805 yıllarınıkapsayan yaklaşık elli yıllık tarihini yazmıştır. Bu çalışmada, Vâsıf'ın tarih anlayışı,üslubu ve tarihinin 1166-1188/1752-1774 yıllarını kapsayan kaynakları, bu kaynaklarıkullanma usulü ele alınmıştır.

Abstract

Among the Ottoman historical sources, the historian's history as an official historian of the state occupies an important place. These historians not only wrote down the events of the period in which they lived, but also drew up the events of the untold period before they were to create an uninterrupted history. Among these historians, Ahmed Vasıf, who had written a work with the name of Mehâsinü'l-Âsâr and Hakāiku'l-Ahbâr, has an outstanding place. Ahmed Vâsıf wrote about the fifty-year history of the Ottoman state, covering the years 1166-1219 / 1752-1805, with his unique style and understanding of history. In this study, the sources of Vâsif's history understanding style and the sources of the History of the History covering the years 1166-1188/1752-1774, the place and the value of using these resources and their sources are discussed.