“İsrail’de Yahudi Fundamentalizmi” kitabı ekseninde, İsrail iç siyasetine dair bazıyapısal ve aktüel gözlemler

Some structural and contemporary observations on Israeli politics around the "Jewish Fundamentalism in Israel" volume of Shahak&Mezvinsky

Özet

Türkiye de dâhil olmak üzere, uluslararası kamuoyu, İsrail Devleti‟nin komşularına karşı „meşru müdafaa‟ konseptini aşan davranışlarına son dönemde sıkça şahit oldu. İsrail‟in insan haklarını da açıkça ihlal eden bu tür adımlarının uluslararası sahnedeki yansımaları ve olası sonuçları her platformda sıklıkla tartışıldı. Ancak, ülke içinde bu saldırganlığı besleyen dini ve toplumsal iklim, pek dikkati çekmedi. İsrail‟in güvenlik politikaları ve dış ilişkileri üzerinde de oldukça etkili olan bu iç dinamikler, yakından incelenmeyi hak edecek kadar ciddi ve etkili bir çerçeveye sahiptir. Son dönemde “Shtisel” ve “Unorthodox” gibi iki önemli diziyle, Türk kamuoyunun da gündemine giren İsrail‟deki radikal/dindar Yahudiler hakkında; iki Yahudi yazar, Israel Shahak ve Norton Mezvinsky‟nin kaleme aldıkları, İsrail‟de Yahudi Fundamentalizmi, bu noktada önemli bir siyasi, kültürel ve toplumsal arka plan sunmaktadır. Bu yazının ilk bölümünde, Shahak / Mezvinsky‟nin bahsekonu kitabından hareketle, İsrail toplumunda köktenci Yahudilerin konumu ele alınacak; ikinci kısımda ise –2021 Mart ayında yapılan son Knesset seçimleri ekseninde- kitapta değinilen radikal Yahudi toplumunun İsrail iç siyasetindeki konumu örneklenecektir. Bu yönüyle “kitap incelemesi” formatının bir miktar ötesine geçilip, 1999‟da ilk olarak yayınlanan bu kitabın son dönemdeki verilerle örneklendirilip bir anlamda güncel bir değerlendirmesi sunulmaya gayret edilecektir.

Abstract

Israel‟s aggressive foreign policy and use of excessive violence trigger profound concernsand draw reaction from regional countries and international community. Israel‟s sui generisdomestic factors, created by socio-cultural and historically-religiously legitimized claims,closely affect its aggressiveness within the country and beyond. This article will follow adifferent perspective in analyzing this situation; first, Israeli domestic politics shaped byreligious parameters will be discussed in detail around Jewish Fundamentalism in Israel,Israel Shahak and Norton Mezvinsky‟s well-known research. Then contemporary dynamicsin Israeli politics creating a strong religious-right tendency will be evaluated while focusingon the last parliamentary elections (March 2021).