Use of Green Spaces for Liveable and Sustainable Cities; Urban Allotment Gardens

Sürdürülebilir ve Yaşanabilir Kentler İçin Yeşil Alanların Kullanımları; Kişiye Tahsisli Kent Bahçeleri

Özet

Kentsel alanların sürdürülebilir gelişmesine katkıda bulunan kentin yeşil alanları kentsel yaşam kalitesini arttırmada önem taşımaktadır. Hayatı fiziksel ve psikolojik olarak daha yaşanabilir kılmak ve ihtiyaçlara daha uygun ortamlar oluşturmak için, kullanıcıların fiziksel, fizyolojik, psikolojik ve sosyal yapısından kaynaklanan ihtiyaçlarını önceden kestirmek ve açık mekanlardan oluşan çevreyi bu ihtiyaçlara göre şekillendirmek gereklidir. Günümüz kentleri hızlı nüfus artışı, çarpık kentleşme, yoğun yapılaşma ile beton yığını durumuna gelmiştir. Hava, su, gürültü, toprak kirliği, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı gibi çevre sorunları da kentlerdeki yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Kent yakınındaki verimli arazilere sanayi ve yerleşim alanları kurulmaktadır. Gecekondu ve çöküntü alanları kent imajını değiştirmektedir. Kentlerimizin çeşitli nedenlerle aşırı yoğunlaşması, arsa rantlarını artırarak, yeşil alan gibi kamusal alanlara ayrılması gereken bölgeleri sınırlamaktadır. Çalışmanın ana materyali, kentsel tasarım çalışmalarında alternatif yeşil alan kaynakları olarak değerlendirilebilen, bir takım topluluk bahçeleri olan kentsel küçük bahçelerdir. Bu bahçelerin birçok örneği geçmişten günümüze yurtdışında görülebilmektedir. Türkiye'de ise bu bahçeler; küçük bahçeler, halk (topluluk) bahçeleri, kent bahçeleri, hobi bahçeleri ve kişiye tahsisli kent bahçeleri olarak bilinmektedir. Çalışma metodu olarak, yurtiçi ve yurtdışından ilgili literatür taraması yapılmış ve gerekli etüt, analiz ve sentez yöntemleri kullanılmıştır. Sonuçta büyük kentlerimiz yeşil alan ve rekreaktif alanlardan yoksun kalmaktadır. Çalışmada; Kentsel tasarım çalışmalarında, yurt dışında tarih boyunca var olan günümüzde de örnekleri olan toplum bahçelerinin bir türü olan kişiye tahsisli kent bahçelerinin alternatif yeşil alan kullanımı olarak değerlendirilebileceği düşünülerek yaşanabilir ve sürdürülebilir kent tasarımlarında kişiye tahsisli kent bahçelerinin rolü ve önemi vurgulanmaya çalışılmıştır

Abstract

Urban green spaces contributing to sustainable development of cities are of the characteristics of increasing human quality of life. It is a requirement for more comfortable physical and psychological life to predict the needs in a place resulting from its physical, physiological, psychological and social structures and to shape such environment consisting of open spaces according to such needs. Today’s cities have turned out to be the clusters of concrete structures due to rapid human population and distorted and dense urbanisation. Urban human quality of life is also negatively affected by environmental problems such as air, water, soil and noise pollution and the use of arable lands out of their main aims. Excessive building density in cities due to various reasons increases rants on lands and confines the ratio of public areas like green spaces. Main material of the study is urban small gardens, a type of community gardens which can be evaluated to be alternative green space sources in urban design works, several examples of which can be seen abroad from old days to present. Such garden types are known in Turkey in the names of small gardens, public gardens, urban gardens, hobby gardens and urban allotment gardens. As study method, related literature review was performed from Turkey and abroad and required etude, analysis and synthesis methods were used. As a conclusion, large cities lack of green spaces and recreation areas. In the present study, the role and importance of urban gardens, a type of allotment gardens seen for a long time in the world, in liveable and sustainable urban design is focused by considering that in urban design studies, urban gardens can be evaluated as an alternative green space use. Positive contributions of urban small gardens were put forward on humans and the increase of green area rate