The ıntrospectıve crıtıcısm ın maktubat of ımam rabbanı ahmad faroq al-sarhandı

Özet

Özet: Eleştiri, bir kurum ya da bireyin olgunlaşması, kendini yenilemesi özellikle de ıslah etmesi açısından önemlidir. İlim dalında içe dönük eleştiriler, dışarıdan gelen eleştirilere göre daha inşa edicidir. Tasavvuf, içe dönük eleştiriler konusunda önemli bir birikime sahiptir. Sufilerin davranış ve düşüncelere ilgili içedönük eleştirileri iki kısma ayrılabilir. İlki, belli bir konuya yönelik olmayan yakınma türü eleştirilerdir. İkinci eleştiri türü ise sufilerin sapma olarak kabul edilen bir takım davranış ve uygulamalarına yönelik eleştirilerdir. Mürşitlerin, uzaktaki müritlerinin sorularını cevapladığı mektuplar, söz konusu eleştirilerin derli toplu bir araya getirildiği eserler arasında sayılabilir. Tasavvufta mektuplarla müritlerini eğiten sufilerden biri de İmam Rabbanidir (1034/1624). Bu makalede biz de İmam Rabbaninin Mektubatında dikkat çektiği, şatahat, velâyet-nübüvvet, ibahilik, keramete aşırı önem vermek, hal ve vecdi asıl maksat kabul etmek, melâmette aşırılık, çalışmanın terk edilmesi, irşada ehliyet konularında müritlerine tavsiye mahiyetinde, sufilere yönelik eleştirilerine değineceğiz.

Abstract

Abstract: Criticism is important for the refinement and the maturation of any person or institution. Introspective criticism is more beneficial than outside criticism in the field of science. Islamic Mysticism has an extensive background of introspective criticism within Islamic science. These provide introspective critiques that are separated into two sections within Islamic mysticism. The first is the general introspective criticism which looks like a complaint. This kind of critique emerged from the third century (AH). The second type of introspective criticism is deviation and it is accepted as a tool for behavior and also for practices of criticism. Letters to the disciples of the Murshids contained questions from remote places which were answered. These letters are considered guides to introspective criticism. Imam Rabbani (1034/1624) is one of the murshids who educated his disciples with his letters. In this article, I will be studying on Imam Rabbani s introspective criticism on Sufis ideas and practices like paradoxical expressions, in favor of the preponderance of sainthood, the acknoqledgement of halal and haram, giving importance to the miracle and khal and vajd (state), the exess on malamat (reprimand), and unauthorized guides.