Türkiye-İsrail İlişkilerinin İlk Yılları (1948-1952)

Özet

İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyada yaşanan gelişmeler Türk dış politikasının ekseninibelirleyecektir. Sovyet tehdidine karşı güvenlik arayışları Türkiye’yi Batı bloğuna doğru adımadım yaklaştıracaktır. Gerek Cumhuriyet Halk Partisi iktidarının son yıllarında (1946-1950) vegerekse Demokrat Parti iktidarının ilk yıllarında Türk dış politikasının merkezinde bu meselebulunmaktadır. Söz konusu dönemin Türk politikacılarının ortak fikri, Sovyet tehdidine karşıNATO’ya girmekte birleşiyordu. Tamda bu dönemlerde Ortadoğu’da kurulan İsrail devletineABD ve Avrupa’nın bakış açıları Türkiye’nin de bu konudaki politikalarında belirleyiciunsurlardan birisi olacaktır. Türkiye bu hassas dengeleri gözeterek belirlediği dış politikasıdoğrultusunda 14 Mayıs 1948 tarihinde kurulan İsrail devletini hemen tanıma yoluna gitmeyerek,“bekle-gör” politikası izledi. İsrail’in kurulmasından hemen sonra başlayan 1948-1949 ArapİsrailSavaşında da tarafsız kalmayı tercih etti. Yaklaşık bir yıl sonra 24 Mart 1949 tarihinde iseİsrail’i tanıyan ilk Müslüman ülke oldu. Netice itibariyle İsrail ile ekonomik ve siyasi ilişkilerintemelleri bu dönemde belirtilen gerekçelerle atılmış oldu.

Abstract

The emerging developments after World War II will designate the centerline of Turkish foreign policy. The safety search towards Soviet threat will pull Turkey over the West block gradually. This issue is at the center of Turkish foreign policy in the last years of the Republican People's Party (1946-1950) and in the first years of Democratic Party rule. The common idea of Turkish politicians in the mentioned period linked up to attending NATO. The view points of the USA and Europe towards state of Israel that was established in Middle East in that exact period will be one of determining factors in Turkey’s policies about this point. Turkey pursued a wait and see policy in accordance with its determined foreign policy by protecting these delicate balances and not recognizing the state of Israel which was established on May 14th 1948 immediately. In the 1948-1949 Israel-Arab War that broke out right after establishment of Israel, Turkey preferred to remain neutral as well. Almost a year later, it became the first Muslim country recognizing Israel on March 24th 1949. As a result, Turkey laid the foundations of economic and political relations with Israel on mentioned grounds in this period.