II. Dünya Savaşı Dönemi ve Sonrasında Ziraî Kombinalar Tarihi Hakkında Bir İnceleme (1937-1949)

A Study of the History of Agricultural Combines in the Period and Aftermath of the World War II (1937-1949)

Özet

1937 yılında Ziraî Kombinalar Kurumu’nun tesisinden 1949 yılına Devlet Üretme Çiftliklerininkuruluşuna kadar Türkiye’de tarım üretimi faaliyetleri ile bu faaliyetlerin ekonomiye olanyansımaları çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Çalışmada, Zirai Kombinalar Kurumu’nunII.Dünya Savaşı öncesi, süreci ve sonrasında gerçekleştirdiği üretim faaliyetleri üç dönem halindeele alınmıştır. Zirai Kombinalar Kurumu’nun tarımsal faaliyetleri ve bu faaliyetlerin ekonomiye olankatkıları sayısal veriler ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmanın kaynak materyalini, Cumhuriyetarşivi belgeleri, resmi yayınlardan; zabıt ceridesi, kanunlar ve tutanak dergileri, resmi gazete,istatistik yıllıklarının yanında dönemin süreli yayınları arasında bulunan ekonomi ve tarımdergilerinin makaleleri oluşturmaktadır. Konu incelenirken, II. Dünya Savaşı şartlarında ZiraîKombinaların tarım üretimine sağladığı destekler göz önüne alınarak gerekli değerlendirilmeleryapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuç şudur: 1937 yılında Ziraî Kombinalar Kurumu’nun teşkiledilmesiyle dış ülkelerden tarım alet ve makineleri ile hayvanlar satın alınarak üretimde köylüyeörnek olunmaya çalışılmıştır. Bu manada beklenen verim alınamamıştır. Ancak II. Dünya Savaşı’nınbaşlaması üzerine Ziraî Kombinalar Kurumu, ordunun ve halkın hububat ihtiyacını karşılamakamacıyla tesis ettiği 13 çiftliğindeki 1.600.000 dönümden fazla arazisinden elde ettiği 10 binlerce tonhububat üretimiyle ülkenin iaşe ihtiyacını gidermeye yardımcı olmuştur. Bu suretle gerek II. DünyaSavaşı yılları gerekse savaş sonrasında ülkede baş gösteren açlık tehlikesine mani olarak milliekonomiye önemli katkılar sağlamıştır.

Abstract

This study deals with agricultural production activities and their effects on economy in Turkey from 1937, when the Agricultural Combines Authority was established, to 1949, when state hatcheries were set up. In this study, the production activities of the Agricultural Combines Authority that took place before, during and after the World War II are investigated within three periods. Evaluations on the agricultural activities of the Agricultural Combines Authority and their contributions to economy have been made based on numeric data. The source material of the study consists of Republic archive documents and official publications such as proceedings of memorandum, laws, journals of official reports, official gazettes, and statistical annuals as well as articles from economy and agriculture magazines of the period. The relevant evaluations have been made considering the contributions made by agricultural combines to agricultural production on the way to overcoming the severe conditions of the World War II. The study has found out that with the establishment of the Agricultural Combines Authority in 1937, an attempt was made to be a model to villagers through purchase of agricultural tools and machines and animals from foreign countries. However, as the expected growth was not achieved and the World War II started, the Agricultural Combines Authority helped to meet the food need of the country by producing tens of thousands of tons of cereals on a land with an area over 1,600,000 decares in its 13 farms founded to fulfill the cereals need of the army and people. By this means, it made significant contributions to national economy by preventing the risk of starvation appearing in the country both during and in the aftermath of the World War II.