“İdeal, Asri, Züppe Kadın”: Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinde Kadın Algısı

“Ideal, Modern and Snob Women”: Women's Perception in Early Republican Period Magazines

Özet

Türk kadınının modernleşme serüvenini, Osmanlı Devleti’nde ilk Batılılaşmagirişimlerinin başladığı Tanzimat dönemine kadar götürmek mümkündür. Daha sonrakidönemlerde de “kadın” ve “kadın meselesi” sıkça gündeme gelmeye başlamıştır. Özelliklebasında kendine yer bulan bu mesele, Cumhuriyetin ilk yıllarında da tartışılmaya devamedilmiştir. Böylece İttihat ve Terakki döneminden itibaren Türk kadınına misyon yüklemeçabası, Cumhuriyet döneminde de devam etmiştir. Türk kadınının kendisine yüklenen bumisyonu teoride değil de pratikte yerine getirmede, kadının başucu danışmanı basınolmuştur. Erken Cumhuriyet Döneminde yayınlanan kırk yedi dergi çalışma kapsamınaalınmış ve dergilerde yoğun olarak işlenen kadın konusu, makalenin ana malzemesi olarakkullanılmıştır. Dergilerde ele alınan kadın imajı irdelenerek kadın konusundaki ortak vefarklı görüşler değerlendirilmeye çalışılmıştır. İncelenen dergilerde -genellikle- ideal kadınve asri kadın vurgusunun ön plana çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca dergilerin hemen hepsininideal Türk kadınını, öncelikle eğitimli bir anne ve eş olarak tanımladığı tespit edilmiştir.

Abstract

It is possible to lead the modernization of Turkish women to the Tanzimat period, when the first Westernization attempts in the Ottoman Empire began. In later periods, “the issue of women” and “women” came to the agenda. This issue, which found its place especially in the press, continued to be discussed in the first years of the Republic. Thus, the efforts of “How should be the Turkish women” since the period of the İttihat ve Terakki, continued in the Republican period, too. Forty-seven journals published in the early Republican period were included in the study and the topic of women, which was heavily processed in journals, was used as the main material of the article. The image of women in the journals is examined and the common and different opinions about women are tried to be evaluated. In the journals reviewed, generally, it was determined that the ideal woman and modern women emphasized. In addition, it was found that almost all of the journals described the ideal Turkish woman as an educated mother and wife.