Ayvalık Rumlarının Tehciri

Özet

Ayvalık, Batı Anadolu’da, nüfusunun tamamına yakını Rumlardan oluşan yerleşimmerkeziydi. Batı Anadolu’da Yunan milliyetçiliğinin önemli merkezlerinden olan Ayvalık’taRumlar, Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devletinin savaştığı devletleredestek olmuşlardı. Rumların her iki savaşta, Çanakkale Boğazına yakın olduğu için, boğazgüvenliği açısından önemli bir konumda bulunan Ayvalık’ta, devlet ve Müslüman ahali aleyhinezararlı faaliyetlerini arttırmaları burada çok ciddi güvenlik sorunlarının ortaya çıkmasına nedenolmuştu. Bundan dolayı, cephelerde yoğun bir çarpışma içerisinde olan Osmanlı ordusu, buradayaşanabilecek bir askeri çıkarmaya karşı önlemlerini arttırmak zorunda kalmıştı.Ayvalık’ın her iki savaşta Anadolu güvenliğini tehdit eden bir yer haline gelmesi İttihat veTerakki’nin burada yaşayan Rumları güvenilmez unsur olarak görmelerine neden olmuştu.Hükümet bu bakış açısıyla hareket ederek 1914’den itibaren Ayvalık Rumlarının sebep olduğutehlikeyi en aza indirmek için harekete geçti. Yunanistan’ın buraya saldırma ihtimalini en azaindirerek güvenliğin sağlanması için, hükümetin aldığı en önemli karar Rumların buradan göçettirilmesiydi. Ancak bu göç ettirme ülke dışına yani Yunanistan’a ve Yunanistan’ın eline geçmişolan Ege adalarına doğru olacaktı. Bu yöntemle Ayvalık’ta Rum nüfusu azaltılarak Yunanistan’ınburaya asker çıkarma ihtimali azaltılmış olacaktı. Hükümet Dünya Savaşı sırasında da buradatehcir uygulamasına devam edecek, Rumları ülke içerisinde başka yerlere göç ettirerek Ayvalık’ıtamamen boşaltacaktı.

Abstract

Ayvalık was a settlement center in Western Anatolia whose population almost all consisting of Greeks. Greeks supported the states where the Ottoman Empire fought during the Balkan War and the First World War in Ayvalık which was one of the important centers of Greek nationalism in Western Anatolia. Since the Greeks were close to the Dardanelles in both wars and because the fact that Ayvalık has an important position in terms of strait security, they increased the harmful activities against the state and the Muslim community and caused serious security problems there. For this reason, the Ottoman army, which was in an intense clash on the fronts, had to increase its precautions against a military deployment that could be experienced here. The fact that Ayvalık became a place threatening Anatolian security in both wars caused the Union and Progress to see the Greeks living here as unreliable element. The government, acting from this perspective, has taken action to minimize the danger caused by Ayvalık Greeks since 1914. The most important decision taken by the government to ensure security by minimizing the possibility of Greece attacking here was to migrate the Greeks from here. However, this immigration would be out of the country, that is, towards Greece and the Aegean islands that were taken over by Greece. By using this method, the Greek population in Ayvalık would be reduced and the possibility of Greece taking troops here would be reduced. The government would continue deportation here during World War and would migrate the Greeks to other places in the country and evacuate Ayvalık completely.