Büyük Selçuklu Emîri Müeyyed Ay-Aba ve Nîşâbûr Melikliği’nin Kuruluşu

Özet

Büyük Selçuklu sultanı Sencer’in emîrlerinden Müeyyed Ay-aba tarafından kurulan Nîşâbûr Melikliği XII. yüzyılda Horasan’da başta Nîşâbûr olmak üzere Tûs, Nesâ, Ebiverd, Şehristân, Dâmgân ve buna bağlı yerlerde hâkimiyet sürmüştür. Nîşâbûr Melikliği’nin kurucusu olan Müeyyed Ay-aba, Sultan Sencer’in Oğuzlar’ın eline esir düşmesiyle birlikte Oğuzlarla giriştiği mücadele sonucunda Horasan’da önemli bir güç olarak ortaya çıkmaya başlamış ve bu durum Sultan Sencer’in halefleri zamanında giderek artmıştır. Nitekim Müeyyed Ay-aba elde ettiği bu güç sayesinde Büyük Selçuklu sultanı Mahmud Han’ın gözlerine mil çekerek onu hapsetmiş ve Nîşâbûr’da hutbeyi kendi adına okutarak bağımsızlığını ilan edip, Nîşâbûr’da kendi melikliğini kurmuştur.

Abstract

Nishapur Mastery, which was founded by Moeyyed Ay-aba one of the emirs of the GreatSeljuk Sultan Sencer, reigned especially in Nishapur and Tûs, Nesâ, Ebiverd, Şehristân,Dâmgân provinces of Khorasan in the 12th century. Moeyyed Ay-aba, who was the founderof Nishapur Mastery, has become an important power in Khorasan as a result of thestruggle he made with Oghuzs after Sultan Sencer was captured by Oghuzs and thissituation gradually increased during the succession of Sultan Sencer. As a matter of fact,Moeyyed Ay-aba had imprisoned The Great Seljuk Sultan Mahmud Khan and made himblind by torturing him with a heated iron shaft. Then, he declared his independence byreading the sermon in his name in Nishapur and established his own mastery in Nishapur.