İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın Balkan Seferi Öncesindeİnönü-Hitler Mektuplaşması

Correspondence Between İsmet İnönü and Adolf Hitler on The Eve of The Germany’s Balkans Campaign At The WWII

Özet

İkinci Dünya Savaşı’nda mihver üstünlüğünün sürdüğü 1941 yılında Alman orduları, SovyetlerBirliği’ne saldırı planları için hazırlıklarını başlatarak Balkanlar’a gelmiştir. Bu durum, hem çıkaralanı olarak hem de yükümlülükleri açısından Türkiye’yi yakından ilgilendirmiştir. Türkiye’ninİngiltere ve Fransa ile bağlı olduğu ittifakın koşullarına göre müttefiklerin yanında savaşa girmesiyönünde baskıların arttığı bu dönemde Alman Şansölyesi Adolf Hitler, Cumhurbaşkanı İsmetİnönü’ye bir mektup yazmıştır. Mektupta Almanya’nın Balkan faaliyetlerinin Türkiye’ye karşı olmadığı aktarılırken, Türkiye bu durumu değiştirmek istemiyorsa Almanya’nın değiştirmeyeceğiteminatı verilmiştir. O zamana kadar İngiltere hariç, saldırdığı her yeri ele geçiren Hitler’inmektubu, İnönü tarafından aynı üslup ve aynı teminatla yanıtlanmıştır. Türkiye’nin barışa hizmetetmek için mücadele edeceği ve ittifakına bağlı olduğu üzerinde durularak, Almanya ile ilişkileride normalleştirmenin yolu aranmıştır. Türkiye savaşta izlediği diplomasinin bir sonucu olarak saldırıya uğramaktan da, paylaşıma bırakılmaktan da, farklı şekillerde ortaya çıkabilecek baskılardan da kurtulmuştur. Bunun yanında, kararlı duruşunun bir getirisi olarak bağlı bulunduğumüttefiklerce, mihverle ve de komşularıyla bu sürecin devamında savaş dışı durumunukoruyabileceği çeşitli metinlere imza atması mümkün olmuştur.

Abstract

In 1941, at the Axis Powers’ superiority, Wehrmacht came to the Balkans for the preparations of BarbarossaPlan. This situation is closely related to the interests of Turkey in terms of both territorial and obligational. At a period of increased pressure to go to war alongside the Allies according toTurkey's alliance, German Chancellor Adolf Hitler wrote a letter to President İsmet İnönü. Theletter was written to express that Germany's Balkan operations were not against Turkey. Turkey has been given a guarantee that Germany would not wantto change this situation unless Turkey wanted.The letter of Hitler, who had seized every country he attacked except Britain untilthen, was replied by İnönü with the same tone and the same assurance. It was emphasized that Turkey would struggle to serve peace and was bound to her alliance and a way was sought to normalize relations with Germany. As a result of her wartime diplomacy, Turkey has avoided being attacked, being left to be shared or the pressures that may arise in different ways. Besides, as a consequence of Turkey’sdetermined stance, it was possible for Turkey to sign various texts with her allies, the Axis and her neighbors in which she could maintain her non- belligerent status.