ADANA GÖRÜŞMELERİ’NİN TÜRK BASININA YANSIMALARI

Özet

Dünya üzerinde büyük bir yıkıma ve köklü değişikliklere neden olanİkinci Dünya Savaşı, tüm devletleri derinden etkilemiştir. Savaşınbaşladığı andan itibaren tarafsız kalmayı başaran Türkiye, her nekadar savaşta aktif yer alan devletlerden biri olmasa da savaştanoldukça etkilenmiştir. Çünkü savaş boyunca hem Mihver hem deMüttefik Devletlerin hamlelerini sınırlarında her daim hissetmiştir.Savaş başlamadan önce ve başladıktan sonra kendine göre çeşitliönlemler almış ve üzerindeki savaşa girme baskısına rağmen savaşdışı kalmayı başarmıştır. Bu süreçte gerek Mihver gerekse MüttefikDevletlerin onu kendi yanında savaşa sokmak istemesindenkaynaklı birtakım zorluklar yaşamıştır. Özellikle savaşınMüttefikler lehine olduğu bir dönemde gerçekleşen 30-31 Ocak1943 tarihli Adana Görüşmeleri, tüm dünyada Türkiye’nin savaşagirmesi için yapılan baskı olarak nitelendirilmiştir. İngiltere veTürkiye arasında iki gün süren görüşmeler, Türkiye adına İkinciDünya Savaşı’nın en önemli gelişmelerinden biri olmuştur. İngiltereBaşbakanı Winston Churchill’in savaş esnasında Türkiye’yiyanındaki askeri ve siyasi yetkililerle birlikte ziyaret etmesi,Türkiye’nin tarafsızlığının son bulacağı hatta bulduğu ve savaşıMüttefik Devletlerin kesin olarak kazanacağı şeklindeyorumlanmıştır. Bu yorumun temel sebebi, Türkiye’nin sahipolduğu konumuyla savaşın seyrini değiştirecek büyük bir önemesahip olmasıydı. İşte bu çalışmada; İkinci Dünya Savaşı sırasındaAdana Görüşmeleri’ne giden süreç ve görüşmelerin ulusal basınayansımaları ele alınmıştır. Ulusal basın ele alınırken konu bütünlüğüaçısından yabancı kaynaklardan, kitap ve makalelerden de istifaedilmiştir. Şimdiye dek konuyla ilgili kaleme alınan çalışmalarolmuştur, ancak sadece basının ele alındığı bir araştırmayapılmamıştır. Çalışmamızda Adana Görüşmeleri’nin basında neşekilde yankı bulduğu, haberlerin hangi çerçevede yapıldığı ve nasıldeğerlendirildiği üzerinde durulmuştur.

Abstract

The Second World War which caused substantial destructionand radical changes in the world affected every countryprofoundly. Even though Turkey which managed to stayneutral from the moment the war had started wasn't one of thebelligerent countries, it was extremely afflicted by the war.That was because it always felt the moves of the Allied andthe Axis powers at its borders. Before and during the war ittook various measures and succeeded in staying out of thewar in spite of the pressure to enter the war. In the meantime,it experienced certain challenges due to the fact that not onlythe Allied powers but also the Axis powers wanted to driveTurkey into the war on their side. The Adana talks (January30-31, 1943) which was held at a time when the war turnedin favour of the Allied powers was described as a pressure onTurkey to enter the war all over the world. The talks betweenTurkey and United Kingdom lasted two days and became oneof the major developments of the Second World War forTurkey. Churchill's visit to Turkey along with the militaryand political authorities during the war was interpreted in away that Turkey's neutrality would come to an end (or evencame to an end) and the Allied powers would win the war.The main reason of this interpretation was that Turkey hadsuch an importance that it was able to change the course ofthe war because of its position. In this study, the processleading to the Adana talks during the Second World War andexposure of the talks in the national press are discussed. Inorder to maintain the integrity of this study foreign resources,books and articles were utilized. Many studies have beenwritten on this subject. However, a study in which only itsexposure in the press is discussed hasn't been conducted. Thisstudy examines how the Adana talks received exposure in thepress, in what frame the newspaper articles were publishedand how they were evaluated.