PARGALI İBRAHİM PAŞA’NIN MÜSADERE OLUNANMUHALLEFATI VE MAL VARLIĞINA AİT KAYITLAR

Özet

Küçük yaşta esir alındıktan sonra Bosna Valisi İskenderPaşa'nın kızı Mihrişah Hatun’a köle olarak verilen İbrahimPaşa Mihrişah Hatun tarafından I. Selim'e hediye edildi.İbrahim Paşa Şehzade Süleymanla birikte büyüdü ve onunsevgisini kazandı. Şehzadenin I. Süleyman olarak tahtageçişi ve yükselişiyle İbrahim Paşa'nın da ikbal güneşiparladı ve 28 yaşında en yüksek mevkiye kimsenin alışıkolmadığı bir şekilde geldi. İktidarının zirvesindeyken artangururu ve muhaliflerinin suçlamaları 15 Mart 1536 gecesiidam edilmesine neden oldu. 1495’te Parga’da başlayanhayatı bir ramazan gecesi Topkapı Saray’ında 41yaşındayken son buldu. İdamının ardından malları hazineiçin müsadere edildi. Kronikler ve elçi raporları İbrahimPaşa’nın kudretli bir sadrazam olmasından başka göz alıcızenginliğine de vurgu yapmışlardır. Birçok köleye, değerlitaşlara ve sayısız mala sahip olduğu ifade edilen İbrahimPaşa’nın mal varlığının boyutlarının ne olduğu bu makaleninesas sorusunu oluşturmuştur. Bu bağlamda, Pargalıİbrahim’e ait muhallefat defteri kronikler ve elçi raporlarıylakarşılaştırmalı bir şekilde incelenmiştir. Başkanlık OsmanlıArşivi'nde 12349-L numaralı muhallefat defteri ile birliktealtı adet defterin analizi sonrasında elde edilen sonuçlargöstermiştir ki bazı eksiklere rağmen İbrahim Paşa’nınzenginliği söylenenleri haklı çıkaracak boyutlara erişmiştir.Çalışmada önce İbrahim Paşa’nın hayatı, ardından malvarlığıyla ilgili elde edilen veriler ele alınmıştır.

Abstract

İbrahim Pasha, who was given as a slave to MihrişahHatun, daughter of Bosnian Governor İskender Pasha,after being taken captive at a young age, was gifted to Selim I by Mihrişah Hatun. He grew up with İbrahimŞehzade Süleyman and gained his love. With theaccession and ascension of the prince to the throne asSuleyman I, the prosperous sun of Ibrahim Pashashined, At the age of 28, he came to the highestadministrative position in a way that no one is used to.His rising pride at the height of his power and theaccusations of his opponents led to his execution onthe night of March 15, 1536. His life, which started inParga in 1495, ended at the age of 41 in Topkapı Palaceon a Ramadan night. After his execution, his estatewere confiscated for the puplic purse. Chronicles andambassador reports emphasized the striking wealth ofIbrahim Pasha as well as being a mighty grand vizier.The main question of this article is the extent of theassets of İbrahim Pasha, who is said to have manyslaves, precious stones and countless properties. In thiscontext, the estate book belonging to Pargali Ibrahimwas examined in a comparative way with thechronicles and ambassador reports. The resultsobtained after the examination of the book numbered12349-L in the Presidential Ottoman Archive andother six books showed that, despite somedeficiencies, the wealth of İbrahim Pasha reached theextent to justify what was said. In the study, firstly, thelife of İbrahim Pasha and then the data obtained abouthis assets were discussed.