BİR OSMANLI AJANI MI YOKSA BİR DÜZENBAZ MI? DR. MİRALAY ABDULLAH YUSUF’UN HİNDİSTAN, SRİ LANKA,SİNGAPUR VE ENDONEZYA’DAKİ FAALİYETLERİ

An Ottoman Spy or an Imposter? Activities of Dr. Colonel Abdullah Yusuf in India, Sri Lanka, Singapore and Indonesia

Özet

Güney ve Güneydoğu Asya’da meydana gelen kolonyaldevletlerin işgalleri sonucunda, on dokuzuncu yüzyılın sonçeyreği ve yirminci yüzyılın ilk yılları arasında OsmanlıDevleti ve bölge Sultanlıkları arasında ciddi ilişkilerkurulmuştu. Tabi bu yoğun ilişkilerin meydanagelmesindeki asıl etken, Osmanlı Devleti’nin Pan-İslamismpolitikasının birer uygulama sahası olarak gördüğü butopraklara daha fazla önem vermesindendir. Böylesinehassas bir dönemde, kendisini Sultan II. Abdülhamid’in birajanı olarak tanıtan Doktor Miralay Abdullah Yusuf ismindebirinin çıkagelmesi ve bu bölgelerde Osmanlı Devleti adınafaaliyetlerde bulunması sonucunda, Osmanlı Devleti ilebölgedeki kolonyal devletlerarasında bir takım siyasikrizlerin çıkmasına sebep oldu. Onun özellikleEndonezya’daki faaliyetleri sonucunda, Osmanlı Sultanı veHollanda Kraliçesi arasında tansiyonun yükselmesine sebepolmuş ve bir diplomatik krizin eşiğinden dönülmüştü. Buşahıs Endonezya’ya gelmeden önce, Hindistan, Sri Lanka,Japonya ve Singapur’da bulunduğu ve buralarda karıştığıçeşitli faaliyetler sebebiyle gerek kolonyal devletlertarafından gerekse de Osmanlı bürokratları tarafındanarandığını ancak bir türlü yakalanamadığı anlaşılmaktadır.Bu uzun kaçış güzergâhının ardından nihayetEndonezya’nın Sumatra adasındaki Jambi Sultanlığınınsınırları dâhilinde görülen bu şahsın burada boyundanbüyük işlere karışmasıyla bölgede seyreden savaşıngidişatını dahi değiştirmiş oldu. Bu çalışmadaki temel amaç,bu kişinin gerçekten de bir Osmanlı ajanı mı yoksa bir sahtekâr mı olduğu sorusuna cevap aramak olmuştur.

Abstract

With the invasion policies of the colonial statestowards Muslim sultanates in South and SoutheastAsia, the relationship between the Ottoman Empireand local sultanates in the region was peaked from the last quarter of the nineteenth century to the first yearsof the twentieth century. Of course, the main factor inthe formation of these intense relations was the policyof Pan-Islamism because the Ottoman Empire gavemore importance to these lands, which it saw as oneof the application areas of the Pan-Islamism policyagainst the occupying states. In such a period, theemergence of a man named Colonel Dr. AbdullahYusuf, who introduced himself as a spy of SultanAbdul Hamid II, and his activities in the region onbehalf of the Ottoman Empire, caused a diplomaticcrisis between the Ottoman Empire and the colonialstates in the Malay World. In the end of his activitiesin Indonesia, caused to rise the tension between theOttoman Sultan and the Queen of the Netherlands. Itis understood that before he came to Indonesia, he wasbeing investigated by both colonial states andOttoman consuls due to his swindle activities in India,Sri Lanka, Japan and Singapore, but he could not bearrested. After his long escape route, this person, whowas finally seen on the Indonesian island of Sumatra,got involved in big business, even affected the courseof the war between the Jambi Sultanate and the Dutchmilitary units in the region. The main purpose of thisstudy is to seek an answer to the question of whetherthis person was indeed an Ottoman spy or an Imposter.