Dergiler / Hayvansal Üretim / 2011 / Cilt: 52 - Sayı: 2
Kıvırcık koyunlarında üremenin mevsime bağlılığı ve östrus boyunca östradiol-17β ve progesteron hormonu düzeylerinin değişimi
- Dergi
- Hayvansal Üretim
- Sayfa
- 10–19
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma, Kıvırcık koyunlarında (n=13, 1 yaşlı) yıl boyunca kızgınlık etkinliğinin tanımlanmasına yönelik olarak U.Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yürütülmüştür. Koyunlarda kızgınlık, her gün sabah ve akşam 20 dk. süre ile, karın ve kasık bölgesi bezle kapatılmış koç yardımıyla izlenmiştir. Kıvırcık koyunlarında kızgınlık süresi ortalama 20.2±1.20 saat, kızgınlık döngüsü uzunluğu ortalama 20.2±1.20 gün olarak bulunmuştur. Çiftleşme mevsimi süresince kızgınlık döngü sayısının 2 ile 7 arasında değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Anöstrus dönemi ve çiftleşme mevsimi uzunluğu sırasıyla; 261.6±6.31 ve 103.4±6.31 gün olarak tespit edilmiştir. Bursa ili koşullarında Kıvırcık koyunları, günlerin kısalmaya başladığı Eylül başlangıcında kızgınlık göstermeye başlamış ve kızgınlıklar Ocak ayı sonuna kadar devam etmiştir. En yüksek kızgınlık görülme oranına %89.74 ile Ekim ve Kasım aylarında ulaşılmış, Eylül, Aralık ve Ocak aylarında ise bu değer sırasıyla; %29.91, %72.65 ve %21.37 olarak gerçekleşmiştir. Koyunlar kızgınken plazma östradiol-17β düzeyi 22-37 pg/ml arasında, plazma progesteron düzeyi de 0.35-0.69 ng/ml arasında bir değişim göstermiştir. Kızgınlık döngüsünde en yüksek ortalama progesteron hormonu, luteal fazın 9-12. günlerinde 4.82±0.45 ng/ml olarak bulunmuştur. Bursa koşullarında Kıvırcık koyunlarında kızgınlık etkinliği büyük ölçüde gün uzunluğu tarafından kontrol edilmektedir. Kıvırcık koyunlarının sonbaharda optimal kızgınlık etkinliği ile kısa çiftleşme mevsimine sahip bir ırk olduğu sonucuna varılmıştır. Bu yüzden en yüksek gebelik oranını sağlamak için Kıvırcıklarda koç katımının Ekim ayında yapılması önerilebilir.
Abstract
This study was carried out to determine oestrus activity of Kivircik ewes (n=13, 1 year old) throughout the year at the Agricultural Faculty of Uludag University. The onset of estrus was detected by two mature aproned rams for 20 minute periods twice a day. Rams were changed every day to minimise differences in sexual behaviour of the individual ram. Blood samples collected three times a week in October and November were analyzed by Enzyme immunoassay for progesterone and by radioimmunoassay for oestradiol. Oestrus cycle lengths and oestrus lengths were 20.2±1.20 days, 20.2±1.20 hours, respectively. The total number of oestrus cycle’s measured varied between 2 and 7. The breeding season length was 103.4±6.31 days and anoestrus period length was 261.6±6.31 days. In Bursa province conditions, oestrus is occured between September and January. The highest frequency of ewe’s showing oestrus appeared in October and November with 89.74%. The other oestrus frequencies shown in September, December and January were 29.91%, 72.65% and 21.37%, respectively. Plasma oestradiol levels changed between 22-37 pg/ml, plasma progesterone levels changed between 0.35-0.69 ng/ml in sheep on heat. Average progesterone level of 9-12th days of luteal phase of oestrus was 4.82±0.45 ng/ml. The seasonality of estrus activity of Kıvırcık ewes in the Bursa province is controlled mainly by photoperiod. It was concluded that Kıvırcık ewes could be considered as a breed with a short breeding season with an optimal estrus activity in autumn. Because of this, it is recommended that insemination of Kıvırcık must take place in October for highly conception to occur.