Dergiler / Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2003 / Cilt: 7 - Sayı: 3-4
Bazı mercimek genotiplerinin kökboğazı çürüklüğü hastalığı (Phoma medicaginis var.pinodella)'na karşı reaksiyonlarının ve bu hastalığın verime etkisinin belirlenmesi
- Sayfa
- 11–18
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma, mercimek kökboğazı çürüklüğü hastalığı (Phoma medicaginis var. pinodellaj'na karşı bazı çeşit ve hatların reaksiyonlarını belirlemek amacıyla, 1999-2000 yetiştirme mevsiminde Mardin (Nusaybin)'de yürütülmüştür. Deneme, hastalık etmeni ile doğal bulaşık bir tarlada kurulmuş ve Güneydoğu Anadolu orijinli 26 mercimek hattı ve 3 mercimek çeşidi test edilmiştir. Fide ve bakla bağlama döneminde, her parselden 100 bitki sökülerek hastalık oranı ve 0-5 ıskalasına göre hastalık şiddeti bulunmuştur. Ayrıca çeşit/hatların tane verimi belirlenmiştir. Mercimek hat ve çeşitlerinin tamamı hem fide hem de bakla bağlama döneminde hastalanmıştır. Fide döneminde hastalık indeksi 0.51- 2.02, hastalık oranı ise %23.33-76.67 arasında, bakla bağlama,döneminde ise hastalık indeksi 1.14-3.03, hastalık oranı ise %47.67-96.67 arasında değişmiştir. Sırasıyla İZ-10, İZ-3, İZ-31, İZ-166, BM-332 hatları ve Kışlık Kırmızı çeşidi en az hastalanan genotipler olarak belirlenmiştir. Çeşit/hatların tane verimi 55.67-301.00 kg $da^{-1}$ arasında değişmiştir. İZ-3, Kışlık Kırmızı ve İZ-138 yüksek verimli genotipler olarak saptanmıştır. İZ-3, Kışlık Kırmızı, İZ-10, BM-332 ve İZ-166 genotipleri hem hastalığa tolerant hem de verimleri yüksek bulunmuştur. Verim ile hastalık şiddeti (-0.210*) ve hastalık oranı (-0.240*) arasında önemli ve olumsuz bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Abstract
This study was carried out to determine the reaction of lentil genotypes to crown rot disease caused by P. medicaginis. var. pinodella and its effect on yield in Mardin (Nusaybin) in 1999-2000. Three varieties and 26 lines of lentil collected from Southeast Anatolia region were tested. The experiment was conducted with three replications in a naturally infected field. The disease index and disease percentage were found in the seedling and podding stages. In both stages, 100 plants were pulled-out from each plot and examined for disease severity. The disease index was determined according to 0-5 scale, and yield was also calculated, All tested varieties and lines were infected in seedling and podding stages. The disease index and disease percentage were changed between 0.51-2.02 and 23.33-76.67 % in seedling stage; 1.14-3.03 and 47.67-96.67 % in podding stage, respectively. Grain yield was also changed between 55.67 kg $da^{-1}$ and 301.00 kg da1. lZ-10, İZ-3, İZ-31, İZ-166, BM-332 and Kışlık Kırmızı genotypes had the lowest disease and the highest grain yield was obtained from İZ-3, Kışlık Kırmızı and İZ-138 lentil genotypes. A significant negative correlation was found between lentil yield and disease index (r = -0.210*) and disease percentage (r = - 0.240*).