İNKİŞAFTAN İNHİTATA BİR TÜRK SULTANI ALAADDİN MUHAMMED HAREZMŞAH (1200-1220)

From Rise to Collapse of a Turkish Sultan Aladdin Muhammad of Khorezmshah (1200-1220)

Özet

Alaaddin Muhammed zamanında, Harezmşahlar Devletinde önemli olaylar yaşanmıştır. Bu olaylar onun iktidarının ilk yıllarında devletin hızla yükselmesini sağlamış ise de aynı sultanın iktidarının son yıllarında yaşanan olaylar bu defa devletin gücünün aynı hızla zayıflamasına yol açmıştır. Devletin yükselişinde askeri yapının, siyasi ve idari gücün, kazanılan zaferlerin ve genişleyen sınırların etkileri üzerinde durulmuştur. Harezmşahın iktidarının son yıllarında devlet bünyesinde yaşanan sarsıntıda etkili olan faktörler ise sultanın kişiliğinden kaynaklanan olumsuzluklar, Valide Sultanın iktidar ortağı gibi davranmasının sebep olduğu sıkıntılar, Hakimiyet altına alınan ülkelerin halklarıyla yönetim arasında gönül bağlarının kurulamaması, Halife ile yürütülen anlamsız güç mücadelesi ve nihayet Moğol saldırısı ihtimaline karşı akılcı bir siyasetin geliştirilememesi gibi sebeplerle izah edilmiştir. Dolayısıyla çalışmada, Alaaddin Muhammedin hakimiyeti döneminde Harezmşahlar Devletinin yükselişi ve çöküşüne etki eden olayların ayrıntıları ortaya konarak yorumlanmıştır.

Abstract

In the time of Aladdin Muhammad, significant events were experienced in the Khorezmshah state. Although these events which were resulted in his first year is the power of the state to rise rapidly in the events of the last year in the same Sultan's power has led to the weakening of the power at the same speed of the state. The rise of the state focused on the effects of military structure, political and administrative power, victories and expanding borders. The factors which affect the vibrations experienced in the state within the last years of Khorezmshah of power; negativity stemming from the sultan's personality, the difficulties caused by the Valide Sultan's acting like a power partner, inability to establish the peace bond between the government of the people of the countries under Domination, pointless power struggle with the Caliph, and finally Mongol attacks against the possibility of a rational policy were explained by reasons such as failure to develop. Therefore, in the study, Aladdin Muhammad's rules during Khorezmshah are interpreted the details along with the events that affect the state of the rise and collapse.