Türk modernleşmesi'ni Ankara Palas üzerinden okumak:Doğu'dan batı'ya açılan bir pencere

Reading Turkish modernization on the case of Ankara Palas: A Window opens from east to west

Özet

Bu çalışma, birer hafıza mekanı olarak belli yapıların, bulundukları tarihseldönemden, siyasi ve kültürel atmosferden bağımsız olmadığından yola çıkarakTürk Modernleşmesini ve Cumhuriyet rejiminin yeni toplum yaratma projesini,Erken Cumhuriyeti Döneminin sosyo-kültürel ve siyasal simgelerinden birisihaline gelmiş Ankara Palas üzerinden ele almıştır. Nitekim özellikle 19. yüzyılmodernleşme süreçlerinde, mekanların, modernleşmeci zihniyeti aktarmak içinönemli olduğu bilinmektedir. Türk Modernleşmesinin üstüne kurulduğu modernbir ulus, devlet ve toplum yaratma ideali de mekansal örgütlenmelerden sıklıklayararlanmıştır. Başkentin Ankaraya taşınması ve buranın planlanarak baştaninşası bile bunun açık bir örneğidir. Yeni Devletin ve elitlerinin modernleşmepratiklerini gerçekleştirdiği ve Yeni Devletin modern yüzünün yabancılara vetopluma tanıtıldığı önemli mekanlardan birisi Ankara Palastır. Bu nedenle,Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Modernleşmesinin temel niteliklerini, birmekan üzerinden okumak için Ankara Palas seçilmiş ve onun inşa edildiği siyasiatmosfer göz önünde bulundurularak bu mekanın önemi, rolü, inşa edilme amacı,sosyal ve kültürel üretim işlevleri ve buradaki gündelik pratiklerdeğerlendirilmeye çalışılmıştır. Ankara Palasın kimliksel bağlamdaki sosyalsiyasal üretim işlevleri ve etkileri, buradaki modern kadın siluetleri ve balolarüzerinden de ele alınmıştır. Bu amaçla Ankara ve Ankara Palası anlatan anılarve dönemin iki önemli ulusal gazetesi, Hakimiyet-i Milliye ve Cumhuriyet,incelenmiştir.

Abstract

This study discusses the Turkish Modernization on the case of Ankara Palaswhere was one of the socio-cultural and political symbols of Early Republican Era considering that certain spaces as the places of memory are not independentfrom political and cultural atmosphere. Particularly during the modernizationprocess of 19th century, spaces were used to adopt the modernization ideology.Turkish Modernization which aimed to form a modern nation state had also usedthese kinds of spatial formations such as the decisions of new capital, Ankara,and its reconstruction. Ankara Palas was also one of the places in where themodern face of New Government was introduced to society and the foreigners.The ideal model was learned and practiced by the new elites in Ankara Palas. Inthis article, the roles, importance, socio-cultural functions of Ankara Palas andgoals of its construction were discussed to evaluate the main characteristics ofTurkish Modernization in the Early Republican Era. Beyond, two of theimportant symbols of the Turkish Modernization, the modern women portraitsand balls, in Ankara Palas were additionally discussed. The well-known twonational newspapers of the era called Hakimiyet-i Milliye and Cumhuriyet andthe memory books that tell Ankara and Ankara Palas were analyzed.