Tepecik-Çiftlik Neolitik Topluluğunda Süt Köpekdişlerindeki Lokalize Hipoplaziler (SKLH) Üzerine Bir İnceleme

An Examination on Localized Hypoplasia of the Primary Canine (LHPC) in Tepecik-Çiftlik Neolithic Population

Özet

Bu çalışmada Tepecik-Çiftlik Neolitik topluluğu bebek ve çocuklarında süt köpekdişleri üzerindeki lokalize mine hipoplazileri (SKLH) incelenmektedir. İnceleme konusu olan örneklem 9 aylık - 8 yaş aralığındaki bebek ve çocuklardan oluşmaktadır. Bu çerçevede topluluktaki 14 birey ve bunlara ait 44 süt köpekdişi incelenmiştir. Kusur, Tepecik-Çiftlik Neolitik topluluğunda birey sayımına göre % 78,6 (n/N = 11/14); diş sayımına göre ise % 54,5 (n/N = 24/44) oranında saptanmıştır. İncelenen bireylerde mine kusurları alt çenelerde (% 56,0) üst çenelere (% 52,6) göre daha fazla saptanmıştır. Tepecik-Çiftlik Neolitik topluluğunda SKLHye neden olan koşullar mine gelişimsel kusurların etiyolojisi açısından ele alınmıştır. Tespit edilen kusurların biçimi ve dişler üzerindeki dağılımlarının genetik ya da sistemik nedenlerden dolayı oluşan kusur tiplerinden farklılaştığı belirlenmiştir. Toplulukta saptanmış kusurların belli bir diş tipi ile sınırlı kalması, dişlerin sadece dudağa bakan taraflarında bulunması gibi özelliklerinden hareketle kusur oluşumunda temel nedensel faktörün travma olduğu öne sürülmüştür. Kusurların topluluk içindeki yaygınlığı dikkate alınarak ve şimdiye kadar konu ile ilgili yapılmış diğer çalışmalardan hareketle travmaya hassasiyet yaratan etkenler de topluluğa özgül koşullar açısından incelenmiştir. Tepecik-Çiftlik topluluğunda travmaya hassasiyet yaratan etmenler açısından maternal dönem ve erken bebeklik dönemi değerlendirilmiştir. Maternal sağlığın değerlendirilmesinde topluluktaki kadınların beslenme ve sağlık yapısı dikkate alınmış, kadınların erkeklere göre beslenme niteliği açısından dezavantajlı durumları, düşük ölüm yaşı ortalaması ve osteoporozla kendini gösteren kötü kemik sağlığı durumu, kötü maternal sağlık durumunun işaretçisi olarak değerlendirilmiştir. Topluluktaki yüksek bebek ölümlülüğü ve bebeklerdeki enfeksiyonların yüksek oranı ise erken bebeklik döneminin kötü sağlık durumuyla ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, toplulukta SKLHnin yüksek yaygınlığından doğum öncesi aşamadan itibaren başlayan ve erken bebeklikte de devam eden kötü sağlık koşullarının sorumlu olduğu ifade edilmiştir.

Abstract

The localized hypoplasia of the primary canine (LHPC) among infants and children from Tepecik-Çiftlik Neolithic population was studied in this research. The sample consists of 44 primary canines belonging to 14 infant and children, from 9 months to 8 years old. In the population, the defect frequencies were found as 78.6% (n/N = 11/14) concerning the individual count method and as 54.5% (n/N = 24/44) according to the tooth count method. LHPC was detected more on mandible (56.0%) than on maxilla (52.6%) in the population. Conditions causing the defect in the Tepecik-Çiftlik Neolithic population are discussed in terms of the etiology of the enamel developmental defects. In Tepecik-Çiftlik, some characteristics such as the form of the defect, distribution of the defect in dentition and locations of the defect on the labial side are used for etiological interpretation. It is determined that the detected LHPCs in the population differentiated from other types of hypoplasia originating from hereditary and systemic reasons. In this population, the most probable cause for this specific defect is trauma. Considering the prevalence of LHPC in the population and the other studies on LHPC, conditions leading LHPC in Tepecik-Çiftlik are investigated for the factors causing vulnerability to the defect. The maternal and early infant health statuses are evaluated for the determination of the factors leading sensitivity to trauma. The lower nutritional status, the lower death age mean and the poor bone health of the female individual are evaluated as the sings of the poor maternal health status. The high mortality rate and the high prevalence of the non-specific infections of the infants are used for the interpretation of the poor infant health in the population. In conclusion, it was stated that poor maternal and early infant health conditions were responsible for the high prevalence of LHPC in Tepecik-Çiftlik population