GÜMÜŞHÂNEVÎ'NİN KUR’AN’A İKİ YÖNLÜ YAKLAŞIMI VE ÂYET YORUMLARI

Özet

Bu makalede Ahmed Ziyâuddin Gümüşhânevî’nin Câmiʻu’l-Usûl ve Câmiʻu’l-Usûl Zeyli ile Levâmiʻu’l-ʻUkûlisimli eserleri esas alınarak onun Kur’an’a bakışı ve âyetleri tefsiri incelenecektir. Bu eserlerin ilk ikisi tasavvuf,diğeri hadis alanına ilişkindir. Gümüşhânevî’nin tasavvuf eserlerindeki Kur’an’a yaklaşımı ve yorumu, hadisşerhindeki ile aynı değildir. Çalışmada bu farklılık göz önünde bulundurularak onun iki yönlü Kur’an’a yönelişive açıklamaları ele alınacaktır. Bunların ilki, sezgiyle ilgili olduğu için makalede “irfânî yaklaşımı ve yorumları”başlığıyla, diğeri zahiri ilimleri gerektirdiği için “beyânî yaklaşımı ve yorumları” başlığıyla işlenecektir.Gümüşhanevî’nin irfâni yaklaşım bağlamında ayetlere getirdiği yorumlar, Hak Dini Kur’an Dili tefsirinde ElmalılıMuhammed Hamdi Yazır’ın aynı ayete getirdiği yorumlarla karşılaştırılacaktır. Bu sayede onun irfânî yaklaşımıdaha net görülecektir. Bir şahsın birden çok yaklaşım ve yoruma sahip olması, farklı iki alanda söz söylemesiyleaçıklanabilir. Diğer bir deyişle alanın faklılaşmasıyla, Kur’an’a bakış ve âyet yorumları farklılaşabilmektedir.

Abstract

In this article, Ahmed Ziyâuddin Gumushanevi's view of the Qur'an and interpretation of verses will be examined on the basis of his works named Cami'u'l-Usûl and Cami'u'l-Usûl Zeyl and Levâmi'u'l-'Ukûl. The first two of these works relate to the field of mysticism and the other to the field of hadith. The approach and interpretation of Gumushanevi's Qur'an in the mystic works are not the same as those in the hadith book. In the study, considering this difference, his direction and explanation to the two-way Qur'an will be discussed. Their province is concerned with intuition and will be handled with the title of "irfânî approach and interpretation". The other will be processed with the title of "declarative approach and interpretation" because it requires profound knowledge. The interpretations Gümüşhanevi brought to the verses in the context of the irfânî approach will be compared with the interpretations he brought from the same verse by Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır. On this point his approach will be seen more clearly.The fact that a person has multiple approaches and interpretations can be explained by saying two different areas. In other words, the view of the Qur'an and interpretations of verses can be differentiated by the fragmentation of the field.