Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 9 - Sayı: 2
Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesinde Yetişen Karayemiş Bitkisinin (Prunus laurocerasus L.) Meyve ve Toprak Örneklerinin Radyolojik Değerlendirilmesi
- Sayfa
- 229–238
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma Doğu Karadeniz Bölgesinde on dört farklı istasyondan toplanan karayemiş (Prunus laurocerasus L.)‘in meyve kısmında ve bu türün köklerindeki toprak örneklerinde 226Ra, 232Th, 137Cs ve 40K radyonüklid konsantrasyon sonuçlarını göstermektedir. Karayemişin meyve kısmında 226Ra, 232Th, 137Cs ve 40K’ın ortalama aktivite konsantrasyonları sırasıyla 1.75, 1.03, 2.07 ve 215.38 Bq kg-1(kuru ağırlık)’dır. Toprak örneklerinde 226Ra, 232Th ve 40K’ın ortalama aktivite konsantransyonları Dünya ortalaması değerlerinden daha düşük olarak belirlenmiştir. Karayemiş meyvesi ve toprak örneklerinde en yüksek 137Cs radyonüklid konsantrasyonu Rize Merkez istasyonunda gözlemlenmiştir. Bunlara ek olarak, karayemişin tüketimine bağlı olarak 226Ra, 232Th, 137Cs ve 40K’ın günlük alımı, yıllık alınan etkin doz ve kanserojen risk değerleri hesaplanmış ve uluslararası değerlerle karşılaştırılmıştır. Ayrıca toprak örneklerinde radyum eşdeğer aktivitesi, soğurulmuş doz oranı, dış tehlike indeksi ve yıllık etkin doz eşdeğeri hesaplanmıştır. Bu hesaplamalara ilaveten topraktan karayemişin meyve kısmına geçen 226Ra, 232Th, 137Cs ve 40K radyonüklidleri için transfer faktörleri belirlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar kanserojen risk ve radyolojik etki parametre değerlerinin herhangi bir risk taşımadığını göstermektedir.
Abstract
This study presents the results of 226Ra, 232Th, 137Cs and 40K radionuclide concentrations in the fruit part of cherry laurel (Prunus laurocerasus L.) and soil samples in root of this species were collected from fourteen different stations in the Eastern Black Sea Region. The mean activity concentrations of 226Ra, 232Th, 137Cs and 40K in the fruit part of cherry laurel were 1.75, 1.03, 2.07 and 215.38 Bq kg-1, respectively. The mean activity concentrations of 226Ra, 232Th and 40K in soil samples were determined to be lower than the world average value. The highest 137Cs radionuclide concentration in fruit of cherry laurel and soil samples was monitored in the Rize center location. In addition, radiological impact parameters such as daily intake of 226Ra, 232Th, 137Cs and 40K, annual committed effective dose and carcinogenic risk due to the consumption of cherry laurel were calculated and compared with the international data. The radium equivalent activity (Raeq), the absorbed dose rate (D), the external hazard index (Hex) and the annual effective dose equivalent (AEDE) for soil samples were also evaluated. Moreover, transfer factors of 226Ra, 232Th, 137Cs and 40K from soil to fruit part of cherry laurel were determined. The results indicate that the lifetime cancer risk and the radiological impact parameters values in the samples from the area studied in this present work is not significant.