Süt ve süt ürünlerinde aflatoksin $M_1$ problemi

Özet

Aflatoksinler toksik, kanserojenik ve mutajenik aktiviteye sahip olup, gıda ve yem maddelerinin aflatoksinlerle kontaminasyonu önemli sağlık sorunlarına ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Yapılan akut ve toksisite testlerine göre aflatoksin $M_1 (AFM_1)$'in en az aflatoksin $B_1(AFB_1$ kadar toksik olduğu, kanserojenik ve mutajenik potansiyelinin ise AFB-ı'den daha düşük olduğu belirtilmektedir. İnsan beslenmesinde önemli biryeri olan süt ve süt ürünlerinin AFM1 ile kontamine olması önemli bir sağlık riski oluşturmaktadır. Sütün yeni doğmuş ve gelişme çağındaki çocuklar gibi zayıf immünolojik sisteme sahip olan kişiler tarafından yoğun bir şekilde tüketildiği düşünüldüğünde tehlikenin boyutları büyümektedir. Bu nedenle pek çok ülkede süt ve süt ürünlerinde maksimum miktarda bulunabilecek $AFM_1$ miktarı yasal olarak belirlenmiştir. Bu derlemede, dünyada ve ülkemizde süt ve süt ürünlerinde bulunan $AFM_1$ miktarları ve ülkemizde üretilen süt ve süt ürünlerinin $AFM_1$ açısından risk potansiyeli tartışılmıştır. Bebek beslenmesinde önemli bir yeri olan anne sütünde, $AFM_1$ riskinin bulunup bulunmadığı da bu konu kapsamında ele alınmıştır.

Abstract

The contamination of food and feed materials with aflatoxins which have toxic, carcinogenic and mutagenic activity, causes important health problems and economic losses. Acording to the acute toxicity tests, aflatoxin $M-1(AFM_1)$ as toxic as aflatoxin $B_1(AFB_1)$, whereas its carcinogenicity and mutagenicity is lower than $AFB_1$. As milk and milk products are important sources of nutrients, the contamination of these products with $AFM_1$ is a potential risk for human health. The consumption of milk by especially infants and growing children is quite high, increasing the risk of exposure to $AFM_1$. For this reason, the maximum permissible level of $AFM_1$ in milk and milk products have been regulated in many countries. In this article, the presence of $AFM_1$ in milk and milk products in the world and in our country and the potential of $AFM_1$ risk in milk and milk products produced in our country have been discussed. Besides, the presence of $AFM_1$ in human breast milk, the main nutrient of infants, have been evaluated.