Eskiarapgir-Şıhlar (Malatya-Elazığ) köyleri çevresindeki volkanitlerin petrografik ve jeokimyasal özellikleri

Petrographic and geochemical features of volcanics at the area of Eskiarapgir-Şıhlar willages (Malatya-Elazığ)

Özet

Malatya ve Elazığ illeri arasında sınırlı bir alanda yüzeyleyen Malatya volkanitleri; tüf, bazaltik lav akıntıları ve bunlarla ilişkili gölsel çörtlü kireçtaşı şeklinde bir istife sahiptir. Alt Miyosen yaşlı Alibonca Formasyonu'nün üst seviyelerinde Malatya volkanitlerine ait tüflerin görülmesi, volkanizmanın Erken Miyosen sonlarında başladığı ve Geç Miyosen-Pliyosen'e kadar devam ettiğini işaret etmektedir. Yapılan jeokimyasal çalışmalarda, tamamen bazaltik bileşimde olduğu belirlenen lav akıntılarının toleyitik karakterdeki kıtasal bir volkanizma ürünü olduğu belirlenmiştir. Bu volkanik faaliyetin, Erken Miyosen öncesi dönemde bölgenin jeotektonik gelişimini kontrol eden sıkışma tektoniğine bağlı olarak üst manto peridotitinin bölümsel ergimesi ile oluşan ana pikritik magmanın alt kabuk-üst manto sınırında alt sil kompleksi içerisinde birikmesi ve alçak basınç fraksiyonel kristalleşmesi ile ayrımlaşması sonucu oluştuğu düşünülmektedir.

Abstract

Malatya volcanics that is represented by tuff, lava flows and lacustrin cherty limestones, outcrop in a small area between Malatya and Elazığ. This unit is a product of a volcanism that had been effected from Early Miocene to Late Miocene-Pliocene. Geochemical investigations of the lava flows indicate that these lavas are completly basaltic composition and esentially belong to tholeiitic series although some belong to weak-middle alkaline series. These are the products of within plate volcanism. Field and laboratory investigations display that, this volcanic activity is related to compressional and tensional tectonics which had controlled the geotectonic evolution of this region in Early Miocene - Pliocene period. It is suggested that the volcanic material was originated from the picritic magma along the lower continental crust and upper mantle boundary. The parental picritic magma must have been derived from partial melting of upper mantle and intruded the base of the crust as a lower sill complex and undergone low pressure fractional crystalization.