Oymaağaç (Elazığ) yöresinde Elazığ magmatitlerinin petrografik-petrolojik ve metalojenik özellikleri

Petrographical-petrological and meallogenic characteristics of the Elazığ magmatits in the Oymaağaç (Elazığ) area

Özet

İnceleme alanı, Elazığ'ın yaklaşık 20 km kuzeydoğusunda Oymaağaç Köyü çevresinde yer almaktadır. Cevherleşmeler Elazığ Magmatitleri içerisinde gelişmiştir. Elazığ Magmatitleri, değişik litolojilerde derinlik, yarı derinlik ve yüzey kayaçları ile temsil edilmektedir. İnceleme alanında bazaltik bileşimli kayaçlar geniş yüzlekler sunmaktadır. Bunlar granitik kayaçlarla dasitik dayk ve stoklar tarafından kesilmektedir. Granitikdasitik kayaçlarla bazaltik kayaç dokanaklarında metazomatizma ve yoğun alterasyonlar gelişmiştir. Gözlenen en baskın alterasyon silisleşmedir. Silisleşmeye; karbonatlanma, serisitleşme, killeşme ve kloritleşme gibi alterasyonlar eşlik etmektedir. Daha az oranda epidotlaşma da izlenmektedir. Granitik ve dasitik kayaçların bazaltik kayaçlarla oluşturdukları dokanaklar boyunca metazomatizma ile iri taneli kuvars, epidot, piroksen, kalsit, granat, klorit, plajiyoklas ve tremolit - aktinolit mineralleri gelişmiştir. İz element dağılım diyagramları bazaltik kayaçların toleyitik, dasit ve granitik kayaçların ise kalkalkalin karakterli adayayı ürünü olduklarını göstermektedir. Cevherleşmeler, dasit - bazalt ve granit - bazalt dokanaklarında skarn tipinde, bazalt ve dasitler içerisinde ise daha çok damar tipinde gelişmiştir. Cevherleşmelerin baskın-mineralleri, pirit ve manyetittir. Pirit daha çok damar tipi cevherleşmelerde gelişirken, manyetit skarn tipi cevherleşmelerde yoğunlaşmaktadır. Bunlara değişik oranlarda hematit, kalkopirit ve sfalerit eşlik etmektedir. Alterasyon sonucu, kovellin - kalkozin, idait ve limonit gelişmiştir.

Abstract

The study area is 20 kms NE of Elazığ and around Oymaağaç Village. The mineralization occur in Elazığ Magmatic rocks. Elazığ Magmatics are made of various lithologies of plutonic, subvolcanic and volcanic rocks. The basaltic rocks are wide - spread in the study area and cut by granitic rocks and dacitic dykes - stocks. Metasomatism between granitic - dacitic rocks and basaltic rocks and intense alterations around dacitic bodies are present. The most common alteration is silicification and carbonitization, sericitization, argillization and chloritization are also observed. Epidote formation is scarce. Along the granite -basalt and dacite - basalt contacts metasomatic formations (skarns); coarse quartz, cpidote, pyroxene, calcite, garnet, plagioclase and tremolite-actinolite are present. Trace element discrimination diagrams indicate that basaltic rocks belong to tholeiitic series but granitic rocks display calc-alkali character, They are product of an island arc. The mineralizations are skarn type along the dacite-basalt and granite - basalt contacts and vein type in basalts and dacites. Dominant ore minerals of studied mineralizations are pyrite (dominant in veins) and magnetite (dominant in skarn type). Hematite, chalcopyrite and sphalerite are also present in various amounts. Limonite, idaite, covellite-chalcocite are the secondary minerals of oxidized parts.