Fen Eğitimi: Kültürel Bir Bakış

Özet

Geçerli fen eğitim müfredatının baskın özelliği evrensel (universal) bir bilim görüşüne göre şekilendirilmiş olmasıdır. Bu görüşe göre modern batı bilimi, tüm insanlığın ortak birikimiyle oluştuğu, bireyler ve kültürler üstü bir niteliğe sahip olduğu ve diğer (non-western) düşünme biçimlerinden üstün olduğu için farklı kültürlere ait öğrencilere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin öğretilmelidir. Fakat, bu görüş son yıllarda geçerliliğini yitirmeye başlamıştır. Bununla birlikte son dönemlerde çok kültürcü(multicultural) eğitim adıyla da bilinen sosyal temelli yaklaşım yaygın bir tartışma alanı oluşturmuş ve önemli bir destek bulmuştur. Bu çalışmada çok kültürcü eğitim ve Türkiye’nin bu yaklaşımdan elde edeceği olası faydalar tartışılmıştır. Ayrıca, bu çalışmada bilimin kültürel temellerine dikkat çekerek, fen eğitim pratikleri ve politikalarının bir kültürden diğerine direkt olarak transferinin sakıncasına değinmek ve Türkiye deki yerleşik kültürün materyal görüşünün doğurduğu bilim anlayışını ortaya koymak amaçlanmıştır.

Abstract

Universalist approach to science is the dominant feature of the current science curriculum. According to Universalist approach, modern western science must be taught to the students from all different cultures for three reasons: western science is common accumulation of all cultures; it has a character beyond cultures and individuals and it provides a superior knowledge of the natural world as compared with forms of knowledge held by non-western cultures. The view that moden western science represents a uniquely valid approach to knowledge recently begins to loss its validity. A social-based approach in science education, as called multiculturalism has been the subject of considerable controversy in the recent science education literature. Multiculturalism in science education has become an increasingly rich area of study. The aim of this study has been to explain the nature of multiculturalism and to discuss the acquirement of Turkey from this aproach. In addition, it is aimed to show the cultural foundations of sicence, to discuss not transferable directly from one culture to other and to present the material view of traditional culture in Turkey, the factual science resource.