Osmanlı Sosyal Hayatında Şiir: Divan Şiirinde Afnâmeler Ve Cem Sultan’ın Kerem Kasidesi

Poem in the Ottoman’s Social Life: Afnamas in Ottoman Classical Literature and Kerem Qaside of Cem Sultan

Özet

Şiir, Osmanlı sosyal hayatında oldukça etkin bir şekilde yer almaktaydı. Sanatçılar geleneğe uygun bir şekilde, kimi duygu ve düşünceleri nakletmekte aracı kıldıkları şiirden, yeni bir görev ve maddi imkân gibi bazı isteklerinin ifadesinde de faydalanmışlardır. Divan şairleri kimi zaman da şiiri, bir sebeple ilgilerinden uzak kaldıkları, düşmanlarının tezviratlarıyla gözlerinden düştükleri efendilerinin (Padişah, şeyh, vezir vs.) kendilerini affetmeleri için aracı kılmışlardır. Bu çalışmada edebiyatın gelişmesindeki en önemli iki husus olan sanatçı ve hâmi arasındaki ilişki değerlendirilip sanatçıların bir şekilde gözden düşmelerine sebep olan hatalarının affı için yazdıkları “af şiirleri” üzerinde durulacak ve bu konuda şiir yazmış en tanınmış hanedan mensubu sanatçılardan Cem Sultan’ın “Kerem Kasidesi” incelenecektir.

Abstract

Poem played a very important role at the social lives of the Ottomans. Some of the poets used poems to communicate their feelings and thoughts and others used poetry to express their requests for a financial opportunity. In addition, Divan poets also used poetry to beg their masters (sultan, sheikh, vizier, etc.) for pardon after they have been disgraced by their enemies. During this work the relation between the artist and the guardian, the two important factors that influenced the development literature, will be evaluated. In addition, “pardon poems” written to for forgiveness of a fault that caused them to fall into disfavor will be deliberated and the most well-known member of the dynasty and an artist, Cem Sultan’s “Kerem Eulogy” will be reviewed.