GİRESUN'UN EYNESİL AĞZINDA YAŞAYAN ARKAİK BİR KELİME: "İÇİKMEK"

Özet

Türk yazı dilinin bilinen en eski kaynağı Köktürk kitabeleridir. Türkiye Türkçesi ağızlarında, Köktürk kitabelerinden günümüze ulaşan aynen veya kısmen değişmiş bir biçimde yaşayan birçok kelime mevcuttur. Bu kelimeler üzerine yapılmış çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Köktürk kitabelerinde yer alan ve hâlâ Türkiye Türkçesi ağızlarında yaşayan kelimelerden biri de içikmek fiilidir. İçikmek fiili metinlerde "boyun eğmek, bağımlı olmak, iltica etmek, esir olmak" gibi anlamlara gelmektedir. Bu fiil, derleme sözlüğünde Köktürk kitabelerindeki anlamıyla verilmemiştir. Tarafımızca yapılan derlemelerde içikmek fiili, Giresun'un Eynesil ağzında Köktürk kitabelerindeki anlamıyla tespit edilmiştir. Eynesil ağzı, Şalpazarı ağzı ile birlikte batı grubu ağızlarının kuzeydoğudaki başlangıç noktasıdır. İçikmek fiili, bu ağızda "sevincime içiktim" kalıp söyleyişiyle Köktürk kitabelerindeki anlamıyla kullanılmaktadır

Abstract

Göktürk scripts are known as the oldest source of Turksih written language. In Turkey Turkish dialects, there are a lot of words which from köktürk scripts and these words are existing same or partialy changed. There are some studies on this words. One of the words from Köktürk scipts, still living in Turkey Turkish dialects, is içikmek verb. İçikmek has meanings such as submit, depend, defect but this verb was not interpreted in same meaning as Köktürk script in Turkish dialect dictionary. In the compilation done by ourselves, this verb has been determined in Eynesil dialect of Giresun same meaning as Köktürk Scripts. Eynesil dialect is the starting point of western group dialects in the northeast with Şalpazarı dialect. İçikmek verb is used with its meaning in Göktürk script "sevincime içiktim" in Eynesil dialect of Giresun province with model saying