“SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE”* ŞİİRİNDE GÖSTERGEBİLİM

Özet

Dil, insanlar arası iletişimde önemli bir araçtır. Dilin dünyasının kapılarını aralayan ve güçlü bir imgelem evrenini bünyesinde barındıran şiirler, çok katmanlı bir yapıya diğer taraftan da felsefi bir açılıma sahiptir. İmaj, metafor, sembol üzerinden alımlama estetiği oluşturmaya çalışan şairler oldukça karmaşık bir yapıya ulaşan şiirlerini derinleştirerek farklı anlam kesitleri oluştururlar. Şiir metninin anlamsal uzantılarını ve bu uzantılar arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için başvurulan çözümleme yöntemlerinden biri de göstergebilimdir. Edebi eserin değerlendirilmesinde modern yaklaşımlardan olan göstergebilim, dilsel ifadelerin oluşturduğu kültürel kodların tespit edilmesinde ve kavramlar üzerinden iletilmek istenen düşüncelerin saptanmasında farklı düzlemlerde okuyucuya yardımcı olmaktadır. Çünkü edebi metin üzerinden bize gelen kavramlar farklı kültür katmanlarını içlerinde barındırır. Bu bağlamda Sezai Karakoç’un “Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” şiiri söylem analizine tabi tutularak dil, kültür, kimlik, aidiyet unsurları tespit edilerek böylece seçilmiş olan şiirde hangi kavramların (sembollerin, imgelerin, sözcüklerin, resimlerin, düşüncelerin) ön plana çıkarıldığı ve Sezai Karakoç’un düşünce dünyasının derinlikleri göstergeler üzerinden açıklanacaktır.

Abstract

Language, which is an important tool in interpersonal communication; it is a social phenomenon and is a means of transferring all value judgments and patterns. Language, which takes its characteristics from the subconscious of the individual, is the determinant of identity as it reveals the philosophy of life. The language bearing the characteristics of the society to which the individual belongs also plays an important role in the emergence of the connection with society. The poems, which open the doors of the world of language and contain a strong world of imagination, have a multi-layered structure and a philosophical opening on the other. The poets who try to create the aesthetics of the reception through the image, metaphor and symbol deepen their poems which reach a very complex structure and look for the doors of the different worlds of meaning. One of the analysis methods used to reveal the semantic extensions of poetry and the relationship between these extensions is semiotics. Semiotics is a modern approach in the evaluation of literary work. It helps in the identification of the cultural codes formed by linguistic expressions and in the determination of the thoughts that are required to be conveyed through the concepts on different planes. Because the concepts that come to us through the literary text contain different layers of culture within them. In this context, the poem of Sezai Karakoç “From Exile to The Capital of The Capital-Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” language, culture and belonging will be determined by subject to discourse analysis. So in the chosen poem which concepts, symbols, images, words, images, thoughts are highlighted and the depths of Sezai Karakoç's thought world will be explained through indicators.