Gözde yaşa bağlı değişikliklerin histokimyasal ve ince yapı düzeyinde incelenmesi

Investigation of age-related changes on eye by using histochemical and ultrastructural methods

Güleser GÖKTAŞ, Gülnur TAKE KAPLANOĞLU, Deniz ERDOĞAN, Ebru ÇAKMAK, Mahmut BAĞIRZADE

Özet

Amaç: Bu çalışmada, sıçanlarda doğumdan başlayarak yaşa koşut gelişimin kritik evrelerde kornea ve retinada olaylanan yapısal değişikliklerin histokimyasal yöntemler ile değerlendirilmesi ve ince yapı düzeyinde karşılaştırmalıolarak incelenmesi amaçlandı. Yöntemler: Çalışmamızda doğumdan sonra 1. ve 22. gününde, 10. hafta ve 22. ayında sıçan gözleri alınarak yaşa bağlı olarak kornea ve retinadaki değişiklikler PAS-Alsian mavisi boyama yöntemi kullanılarak incelendi. Yapılanölçümler istatistiksel olarak değerlendirildi. Ayrıca kornea ince yapısı elektron mikroskop düzeyinde resimlendirildi. Bulgular: Histokimyasal olarak yapılan boyamalarda yaşa koşut olarak Descement membranı, stroma, epitel kalınlığı ve genel kornea kalınlığında artış saptandı. Artan yaşa koşut kornea stromasında açılma, kollagen liflerde dalgalıuzanım ayırt edildi. Retinada yapılan incelemelerde, 22 günlük gruptan itibaren sinir lif katmanının belirginleştiği dikkati çekti. 10 haftalık grupta bazı alanlarda yaygın intrasitoplazmik ödem izlendi. Yirmi iki aylık grupta ganglionhücrelerindeki basıklaşma ve sinir lif katmanının kalınlaşması belirgindi. İnce yapı düzeyinde kornea incelendiğinde kornea epiteli, Descement membranı ve stromanın 10 haftalık erişkin yapısını kazandığı, 22 ay grubunda ise tüm katmanlarda dejeneratif değişikliklerin olduğu belirlendi. İstatistiksel değerlendirmelerde; yaşın ilerlemesine koşut Descement membranı, stroma, epitel kalınlığı ve kornea kalınlığında artış saptandı. Sonuç: Özellikle kritik gelişim dönemlerinde hem histokimyasal hem de ince yapı düzeyinde yapılan incelemelerde gözle ilgili yapıların da gelişim gösterdiği ancak yaşlanmaya koşut bu yapılarda dejeneratif değişikliklerin gerçekleştiği belirlendi. En belirgin dejenerasyon korneada saptandı. (Gazi Med J 2011; 22: 72-8)

Abstract

Objective: The purpose of this study is to evaluate structural changes in the cornea and retina of rats during the critical periods of development in parallel with aging from birth onwards through the histochemical methods andto make comparative examination at the ultrastructural level. Methods: In our study the changes in the cornea and retina in parallel with aging were examined through PAS-Alsian blue staining method by taking the eyes of rats on the 1st and 22nd day, and in the 10th week and 22 nd month. Measurements made were evaluated statistically. Also the ultrastructure of the cornea was illustrated at electronmicroscopy level. Results: In the histochemical stainings, an increase was determined in the descement membrane, stroma, epithelial thickness and general cornea thickness in parallel with aging. An opening in the cornea stroma and fluctuantextention in the collagen fibres in parallel with aging were distinguished. In the examinations made in the retina, evidence of nerve fibre layers as from the 22nd-day group was striking. An intracytoplasmic edema was observed in some areas in the 10-week group. In the 22-month group it was clear that ganglion cells became flat and nerve fibre layer thickened. When the cornea was examined at ultrastructural level, it was determined that the cornea epithelium, descement membrane and stroma gained the structure of the 10-weekadult, there were degenerative changes in all layers in the 22-month group. According the statistical analysis, increased thickness in Descement membrane, stroma and epithelial layer were observed in the cornea. Conclusion: In the examinations made at histochemical and ultrastructural level, especially during the critical development periods, it wa sdetermined that the stuctures related to the eye developed but there were degenerative changes in these structures in parallel with aging.The most distinct degeneration was determined in the cornea. (Gazi Med J 2011; 22: 72-8)