Geleneksel Mimariye Öykünme Bağlamında Günümüz Safranbolu Sivil Mimarisi

Today’s Safranbolu Civil Architecture in Respect to Imitation of Traditional Architecture

Özet

Tarihi Safranbolu kenti ülkemiz sınırları içinde UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası olarak kabul edilen tek kentsel sit alanıdır. Bu durum Safranbolu’nun modern yapı uygulamalarında geleneksel yapıya öykünme ya da onu temsil edebilecek uygulamalar ile modern ve geleneksel mimari arasında uyum yakalama çabalarını görünür kılmıştır. Özellikle 2000 yılı ve sonrasında yeni inşa edilen siteler ve konaklama tesislerindeki geleneksel dokuya öykünme çabaları, modern dönemde inşa edilmiş binalarda geleneksel ögelerin mimariye seçmeci anlayışta taşındığı yapı tiplerini ortaya çıkarmıştır. Yapılarda geleneğe bağlı kalma isteği cephelerde yoğunlaşmış ancak iç mekâna bu oranda yansımamıştır. Bu çalışmada Safranbolu geleneksel mimari üslubunun modern dönemde inşa edilmiş yapılara etkisini örnek yapılar eşliğinde ortaya koymak amaçlanmıştır. Böylece günümüz sanat yaklaşımlarını etkileyen unsurlar, bu unsurları ortaya çıkaran etkenler ve tüm bunların modern sanata etkisinin anlaşılması mümkün olacaktır. Kentte geleneksel dokuya öykünme özellikle Eski Çarşı, Kıranköy ile Bağlarbaşı Mahallesi’ne yakın ya da o bölgeye hâkim noktalarda yer alan mahallelerde yoğunlaşmış olup bu yöndeki eğilimin artarak devam ettiği görülmektedir.

Abstract

Historical Safranbolu city is the only urban protected area accepted as World Cultural Heritage by the UNESCO within the borders of our country. This situation made visible the orientation efforts between modern and traditional architecture as well as imitation of traditional structures whilst practicing modern architecture. In this study, effect of traditional Safranbolu architecture’s style on new constructions built in modern period via example structures are aimed to be presented. Thus, the aspects affect today’s art understanding, factors reveal these aspects and effect of all these to modern art will be understandable. Especially after 2000, efforts of imitation to traditional patterns in newly constructed sites and resorts created new structural types of acchitecture and they are eclectic conceptions. Adheison to tradition in structures are dense on the front but it was not reflected indoors to this extend. Imitation to traditional structure in city is dense in Eski Çarşı, Kıranköy and Bağlarbaşı districts and abouts and the tendancy to this matter seems to increase.