Dergiler / İnsan ve İnsan / 2019 /

Türkiye ve İran Çağdaş Mimarisi Dönüşümünde Ulusalcı Hareketlerin Etkisi

The Impact of Nationalist Movements on Turkey and Iran Contemporary Architectural Evolution

Sayfa
809–830
DOI
—

Özet

Bu makale ilk olarak milliyetçiliğin 1920-1950 yılları arasında İran’da ve Türki-ye’de oluşturduğutoplumsal ve siyasi platformu inceleyerek, milliyetçi fikirlerin oluşumundaki temelfaktörleri tanıtmaya çalışmaktadır. Yazar, İran ve Türkiye hükümetlerinin milliyetçiliği güçlendirmeçabalarına odaklanıp aralarındaki resmi iş birliğinin milliyetçi hareketlerin oluşumununasıl etkilediğini incelemektedir. Araştırma, Türkiye ve İran’da bu milliyetçi politikaların sonucuolarak geliştirilen milliyetçi mimari hareketler ile ilgili tanıtımlar ortaya koymaktadır. Dolayısıyla,İran ve Türkiye mimarisi ile ilgili eleştirmenlerin görüşlerine dayanarak bu milli-yetçimimari hareketleri ve iki ülkenin bazı mimari eserlerini incelemektedir. So-nunda, hükümetpolitikalarının İran ve Türkiye’de milliyetçi mimari hareketlerin ortaya çıkışını nasıl etkilediğinitartışmak üzere karşılaştırmalı bir çalışma yürü-tülmektedir. Bu karşılaştırmanın sonucunagöre 1920’lerin başından bu yana, İran ve Türkiye, yönetim biçimi ve halkın yaşam tarzındaköklü değişiklikler talep etme konusundaki tecrübelerini yaşamaktadırlar ve bu yolda dini düşünceler,tari-hi ve eski yönlerin yüze çıkması, batı ülkelerinin etkisi ve iki ülke hükümetlerininetkileşimi gibi faktörler milliyetçi hareketlere neden olmaktadır.

Abstract

This paper firstly investigates social and political platform developed by nationalismin Iran and Turkey between the years 1920-1950 and introduce the main fac-tors in theformation of nationalist ideas. The author examines how formal cooperation between Iranand Turkey governments influences the formation of nationalist movements. Then, researchreveals promotions related to the nationalist architectural movements of Turkey and Irannationalists policies. Therefore, based on the opinion of the critics, paper investıgates somearchitectural buildings of the two countries. Finally, to discuss how the governmental policiesaffect Iran and Turkey nationalist architectural movements, a comparative study is conducted.Accordingly, Iran and Turkey apply their experience in the formation of a government todemand fundamental changes in people’s lifestyle. In this way, factors such as religious ideas,historical aspects, western countries influences, and the interaction of the governments of thetwo countries cause nationalist movements.

Anahtar kelimeler: Hükümet, Milliyetçi Hareketler, Mimari, İran, Türkiye