Masallar Hayal Ürünü(mü)dür? (Charles Perrault Örneği)

Özet

Çocuk edebiyatının en güzel örnekleri arasında yer alan masallar özlerinde, doğdukları topraklardan, anlatıldıkları kültürlerden önemli kodlar taşımaktadır. Hakkında yapılan sade tanımlamaların aksine, bir neslin yetişmesinde, milli ve manevi değerlerin aktarılmasında önemli bir araç niteliğindedir. Kişiliğin, kimliğin, tarih, dil, din, kültür bilincinin oluştuğu bir dönemde çocukların karşılaştıkları ilk eserlerdir. Eğitici, bilgilendirici özelliğinin yanı sıra, eğlendirici özelliği ile de büyüklerin vazgeçilmezi olma özelliğini korumaktadır. Ülkemizde batı kaynaklı çeviri eserlerin yeri ve Türk çocuk yazınındaki konumu birtakım çalışmaları gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de masal denilince akla ilk gelen eserlerin Fransızca asılları ile Türkçe çevirileri arasında kültürel unsurlar noktasında karşılaştırmalı bir çözümleme üzerine kurulmuştur. Charles Perrault tarafından kaleme alınan Peri Masalları serisi içerisinde yer alan dört masal (Uyuyan Güzel, Çizmeli Kedi, Parmak Çocuk, Eşek Postu) içerdiği kültürel unsurlar noktasında incelenmiş, dilimize aktarımlarında, başvurulan stratejiler ışığında analiz edilmiştir. Bu noktada benimsenen çeviri yaklaşımı, çeviribilimin betimleyici kuramlarından Erek Odaklı Çeviri Kuramı olmuştur. Dört farklı çeviri eser incelemesinin ardından yediden yetmişe herkesin sevdiği bu masallar dilimize aktarılırken hangi çeviri stratejileri ile çalışılmış, maddi ve manevi değerler noktasında nasıl bir değişime uğramış gibi sorulara yanıt aranmıştır. Seçilen örneklem ifadelerinde de görüldüğü gibi Perrault masallarının 17. yy. Fransa’sını gözler önüne serdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract

Folk tales have important codes in their essence from the lands they are born in and the cultures they are told in. They are the first literary works that children face in a period when their personality and identity are shaped, and history, language, religion and cultural characteristics are taught to them. This study is based on a comparative analysis of popular folk tales in Turkey and their original versions in French. Four tales (Sleeping Beauty, Puss in Boots, Tom Thumb, Donkeyskin) in the fairy tales series written by Charles Perrault, were examined in terms of cultural elements they include and analyzed in the light of the strategies used in their translation to our language. At this point, the translation approach adopted in this study is the targetoriented approach. After the examination of four different translated works, the answers to some questions were sought, such as which translation strategies were employed while these tales were translated into our language and how these tales changed in terms of material and moral values they included. As seen in the sample expressions chosen, it was concluded that the tales written by Perrault reflect France in the 17th century.