Amerika'da tek kişilik lobi: Vahan Cardashian (1883-1934)

Özet

Türk-Amerikan ilişkileri uzun bir tarihi geçmişe sahiptir ve genel olarak dostluk içerisinde devam etmiştir. Amerika Birleşik Devletlerinin 1917 senesinde I. Dünya Savaşına girmesiyle kesilen resmiilişkiler ancak 1927 senesinde yeniden kurulacaktır. Bunda en önemli etkenlerden birisi de Amerikadayaşayan Ermenilerin Türkiye aleyhtarı yürüttükleri faaliyetlerdir. Bu bağlamda 1934 senesine kadarTürkiye karşıtı faaliyetleriyle dikkat çeken Amerikada adeta tek kişilik bir lobi gibi çalışan Vahan Car-dashian ( Kardaşyan) ismi ön plana çıkmaktadır.1883 senesinde Kayseride doğan Cardashian, ilk ve orta öğretimini aynı şehirde tamamladı.Yükseköğretimini Yale Üniversitesinde hukuk alanında yaptı. 1915 yılına kadar Osmanlı yetkilileriyle iyi ilişkiler kurmuş hatta bir süre New York Konsolosluğunda tercümanlık yapmıştır. Buna karşın Cardashian zikrolunan tarihten sonra Türk aleyhtarı faaliyetleriyle dikkat çekmektedir. NitekimSevr Antlaşmasında gündeme gelen bağımsız Ermenistanın kurulması, 6 Ağustos 1923 tarihinde Lozanda Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında imzalanan antlaşmanın onaylanmaması ve Washington Sefiri Ahmet Muhtar Bey aleyhinde propaganda yapması gibi faaliyetleri bunlar arasında sayılabilir.

Abstract

Turco-American relationship had a long history with cordial relations. Diplomatic relations that weresevered in 1917 with the entrance of US into the World War could be reestablished only in 1927. Oneof the major factors in this delay was the anti-Turkish activities undertaken by Armenians living inUS. The figure of Vahan Cardashian (Kardaşyan) who functioned almost as a one-man lobby againstTurkey until 1934 is especially worthy of attention.Born in Kayseri in 1883, Cardashian completed his higher education in the same town andreceived a Law degree at Yale University. He nurtured good relations with Ottoman officials until 1915and even served as translator in the Empire s Consulate in New York. After 1915, however, Cardashianstarted his anti-Turkish activities. Among these activities were the foundation of an independent Ar-menia, one of the issues discussed in the Sevrès Treaty, non-ratification of the Turco-American treatysigned on 6 August 1923 in Lausanne and his negative propaganda against Turkish ambassador toWashington, Ahmed Muhtar Bey.