Yeniköy anlaşması'nın Ermeniler üzerindeki etkileri ve birinci dünya savaşı'nda Rus-Ermeni işbirliği

The effects of the yenikoy treaty on the Armenians and the Russian-Armenian collaboration ın world war I

Özet

Birinci Balkan Savaşını kaybettikten sonra Osmanlı Devletinin durumunda ciddi değişiklikler oldu.Ordunun ve yönetimin tüm zaafları ortaya çıktı. Ermeni Islahatı konusu Büyük Devletlerin OsmanlıDevletinin iç işlerine karışmasına sebep oldu. Rusya ile Osmanlı Devleti arasında 9 Şubat 1914tarihinde imzalanan Yeniköy Antlaşması ile Ermenilerin ıslahat talepleri karşılandı. Bundan sonraErmenilerin Osmanlı Devletine olan bağlılıklarının zayıfladığı ve yoğun bir silahlanma faaliyetinegiriştikleri gözlendi. Öte yandan Rusyanın Osmanlı Ermenileri üzerindeki etkinliği arttı. Ermeniler,Birinci Dünya Savaşının çıkması üzerine Rusya ve diğer İtilaf Devletlerinin yardımıyla tam bağım -sızlıklarını elde edebileceklerini düşündüler. Bunun için Ermeni Milli Delegasyonunun öncülüğündeRus ordusunda savaşmak üzere Ermeni gönüllüleri toplandı. Ermeni gönüllüleri Ruslar tarafındanayrı birlikler hâlinde teşkilatlandırıldı. Bunların görevi; Ruslar adına bilgi toplayıp casusluk yapmakve çete savaşları yaparak Rus ordusunun önünü açmaktı. Ermeniler kendilerine verilen görevleri eniyi şekilde yerine getirerek Türk ordusunun Van dâhil birçok yerden geri çekilmesinde rol oynadı. Öteyandan Türk ordusu da çete faaliyetleri için çalışmalar yaptı. Bu çalışmada; Rusya ve diğer İtilafDevletlerinin Ermeniler üzerindeki etkileri ve onların Osmanlı Devletine bakış açılarının ne şekildeolduğu araştırılacaktır.

Abstract

After the Ottoman Empire lost the first Balkan war, its situation changed drastically. All the weaknessesof the army and the administration came into notice. The issue of the Armenian reforms resulted in theinterfering of the Great Powers in the empire s internal affairs. With the Yenikoy treaty signed betweenRussia and the Ottoman Empire on February 9 th, 1914, the reform demands of the Armenians weremet. After that treaty, though, it had been observed that the Armenians started losing allegiance tothe state and began arming themselves. Moreover, the Russian pressure on the Ottoman Empire alsoincreased. After the bursting out of the World War I, Armenians thought that they could gain indepen -dence from the state with the help of Russia and the other Allied Powers. Therefore, Armenian NationalDelegacy started recruiting Armenian volunteers to fight in the Russian army. These volunteers wereorganized as separate units by the Russians. Their duties were to conduct intelligence duties for the Russians and opening the frontiers for the Russian army by performing guerilla wars. Armenians suc-cessfully conducted their duties, which resulted in the retreatment of the Turkish army from lots of places,even including Van. However, the Turkish army also put some effort in band activities. In this study,both the effects of Russia and the other Allied Powers on the Armenians and their standpoints towardsthe Ottoman Empire will be investigated.