çsel Para Arzı: Türkiye Ekonomisi (2011-2018)

Özet

İktisadi teoride paranın nasıl yaratıldığı sorusuna iki farklı cevap bulunmaktadır: dışsal para hipotezine göre merkez bankalarının para stoku ve diğer para politikası araçları üzerinde tam kontrolü bulunmaktayken; içsel para teorisine göre para ekonomik aktörlerin kredi talebi üzerine yaratılmaktadır. İçsel para teorisine göre para talebi firma üretim süreçlerinden ortaya çıkmakta, üretim maliyetlerindeki artış ve daha çok da nominal ücretlerdeki artıştan kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada aylık veri kullanılarak 2011-2018 arasındaki dönemde para arzının içselliği araştırılmakta; para arzı M1, M2 ile krediler arasında Johansen eşbütünleşme ilişkisi olup olmadığı sınanarak, VECM analizi ile değişkenler arasındaki nedensellik sorgulanmaktadır. Buna ilave olarak VECM kısa ve uzun dönem nedensellik testi sonuçlarının güçlü olup olmadığı tüfe enflasyon değişkeni ilave edilerek Toda Yamamoto testiyle sınanmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre nedensellik kredilerden para arzına doğrudur; para arzı içsel olup talep tarafından belirlenmekte, banka kredileri para arzının temelini oluşturmaktadır.