Kuzey Atlantik Salınımının (KAS) Büyük Menderes Havzası'nda Yağış ve Akım Üzerine Etkileri

Effects of North Atlantic Oscillation on Precipitation and Stream Flow at Büyük Menderes Basin

Özet

Bu çalışmada Büyük Menderes Havzası'nda yağış ve akım ile Kuzey Atlantik Salınımı (KAS) arasındaki ilişki incelenmiştir. 'Mevsimlik/yıllık yağış ve akım verilerindeki eğilimleri saptamak için Mann-Kendall sıra korelasyon yöntemi kullanılmıştır. KAS ile yağış ve akım arasındaki ilişki Pearson korelasyonu, ilişkinin düzeyi ise Student t testi ile incelenmiştir. Özellikle yıllık, kış ve ilkbahar mevsimlerindeki akım verileriyle KAS indeksi arasında 0.05 düzeyinde anlamlı korelasyonlar saptanmıştır. İncelenen dönemde yıllık ve mevsimlik akım verilerinde 1980'lerin ikinci yarısından itibaren görülen anlamlı azalma eğilimleri pozitif KAS indeksiyle yakından ilişkilidir. Yağış ile yıllık ve mevsimlik KAS indeksi arasında genel olarak negatif yönlü, bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki de kış ve ilkbahar mevsimlerinde belirgin olarak görülmektedir.

Abstract

In this study, relations between the North Atlantic Oscillation (NAO) and precipitation and stream flow in Büyük Menderes Basin, in the period of 1968-1999. To determine the variations in the precipitation and stream flow data both on the seasonal and annual basis, Mann-Kendall line correlation method was used. The relation between NAO and precipitation and stream flow was investigated using Pearson correlation. The level of this relation was determined applying the student t-test. At winter and spring, the relations between NAO index and the stream flow with 0.05 significancy level were obtained. It was observed that after the first half of 1980, meaningful decrease in the seasonal arid annual stream flow values is related to the positive NAO index. In general, a negative relation exists between precipitation and the annual and seasonal NAO index. This relation is also more apparent in winter and spring.