Sosyo-Ekonomik Kriterler Bakımından Türkiye'nin Konumu ve Avrupa Birliği

Özet

Bu araştırmada 47 ülkeye ait 37 sosyo-ekonomik değişken yardımıyla, aynı yapıyı gösteren homojen ülke gruplarının belirlenmesine ve elde edilen verilere bağlı olarak Türkiye'nin hangi ülke veya ülkeler grubuna daha çok benzediğinin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Bunun için "Hiyerarşik Kluster (küme) Analizi" adı verilen istatistik yöntemin kullanılması uygun görülmüştür. Bu 47 ülke belirlenirken ülkelerin bulundukları coğrafi alanlar dikkate alınmıştır. Küme sayılarının belirlenmesinde Türkiye ve diğer 46 ülkenin küme analizi yöntemiyle istatistiksel olarak 3,5,7 ve 10 kümeye ayrılması test edilmiştir. Bulunan sonuçlara göre en anlamlı kümelemenin 5'li sınıflandırma sonucunda elde edildiğine karar verilmiştir. Bu sınıflandırmada Türkiye 2 numaralı kümede Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile bir grup oluşturmuştur. Analiz sonuçlan, Dendrogram, ve Aglorneratif Çizelge ile de desteklenmiştir. Analizde mesafe olarak kullanılan Kareli Öklid ve Pearson Yakınlık Matriksi ölçütlerine göre de Türkiye'ye en çok benzeyen ülkenin İran, en az benzeyen ülkenin ise İsveç olduğu görülmüştür. Avrupa Birliği (AB)'ne 40 yıldır girmeye çalışan Türkiye, bu süreç içerisinde sosyoekonomik kriterler açısından birlik ülkelerinin standartlarına ulaşamamıştır. Türkiye'nin orta vadede bu standartlara ulaşabilmesi için AB'ye girmesi gerekli gözükmektedir.

Abstract

In this study, 37 socio-economic variables were used to determine Turkey's place among 47 countries including European Union, Middle East and Central Asia countries by using hierarchial cluster analayses. During processes of decision of 47 countries, geographical locations were used. While doing determination of number of clusters for 46 countries and Turkey's the data set was tested with 3,5,7, and 10 clusters. As a result of testing clustering processes , the group with five members was chosen to use during analyses. Consequently, Turkey was in the second group with middle east and central asia countries. The analyses were supported with dendrogram and agglomerative schedule. According to results of squared oklid distance calculations and pearson proximity matrix, Turkey has the highest resemblance İran, least resemblance with Sweden. This study showed that Turkey has not been reached criteria for entring European Union since 1963. However, the study implies that Turkey has to enter EU in a shorter time scale to reduce socio-economic differences with EU countries.