Türk Toplumunda Kahvehane ve Kafelerdeki İletişimsel Ortamı Belirlemeye Yönelik Bir Alan Araştırması (Gaziantep İli Örneği)

A Field Study Determining the Communicavite Atmosphere at the Cofee Houses and Cafes in Turkish Society (The Sample of Gaziantep City)

Özet

Türk toplumunda kıraathaneler tarihsel süreç içerisinde önemli görevler üstlenen merkezler olarak bilinmektedirler. Entelektüel insanların buluşma merkezleri konumunda olan kahvehaneler, ayrıca birçok edebi, siyasal ve sanatsal akımların doğuşularına da zemin hazırlayan, toplumsal sorunların tartışıldığı ve iletişimsel etkinliğin doruğa ulaştığı kültür mekânları olarak da tanımlanmaktadır. Bu işlevselliğinden dolayı aralıklarla kapatılan veya gidilmesi yasaklanan bu mekânlar önceleri kıraathaneler olarak da isimlendirilmişlerdir. Kahve içeceğinin yaygınlaşması ile birlikte isim değişikliğine uğrayarak kahvehane olarak adlandırılmaya başlamışlardır. Kahvehane veya kafelerdeki iletişimsel ortamı belirlemeye yönelik olarak yapılan ve Gaziantep ilindeki kahvehane ve kafeleri kapsayan bir anket çalışmasıyla desteklenen bu çalışmada; bu mekânlara alışkanlık boyutu, sosyal ve kültürel işlevselliği, buralardaki iletişimsel etkinlik, bu mekânlara yönelenlerin davranış ve tutumları gibi sosyal konuların bilimsel kriterlere dayalı olarak ortaya konulması hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda Spss programı kullanılarak yapılan analizde önemli bulgulara ulaşılmış ve öngörülen hipotezlerin birçoğu doğrulanmıştır.

Abstract

In Turkish Society, the coffee shops are known as the centers having important functions along the historical period. The coffee houses being the meeting centres of the intellectual people are also defined as the culture – centres that arrange the base of the rise of many literary, political and artistic trends and at which the social issues are discussed and the communicative effectiveness reaches the climax. These places being closed or banned to go at intervals have been called ‘coffee shops’ before. Together with the rise of the coffee drink, these have been called ‘coffee houses’ after the change of the name. In this study supported by a questionnaire application including the coffeehouses and cafes in Gaziantep and carried out for determining the communicative atmosphere at the coffee houses and cafes, it has been aimed at studying scientifically such social issues as the habitude dimension to these places, their social and cultural functionality, communicative effectiveness at these places and the manners and behaviors of the ones accustomed to these places. According to the analysis done by using Spss after the research, significant findings have been achieved and many of the suggested hypotheses have been confirmed.