Kurucaova ve Yakın Çevresinin (Malatya) Jeomorfolojisi

Özet

Kurucaova Türkiye'nin genç tektonik yapılarından Güneydoğu Anadolu Bindirmesi, Doğu Anadolu ve Sürgü fayları üzerinde yer almaktadır. İnceleme alanı kuzeyde Sürgü Fayı, güneyde Doğu Anadolu Fayı'nın zıt yönde hareketine bağlı oluşmuş "fay kaması havzası" (Fault-wedge basin) tipinde tektono-karstik bir havzadır. Sürgü Fayı'nın sağ yanal, Doğu Anadolu Fayı'nın (DAF) sol yanal hareketi sonucu gerilme rejimi etkisinde oluşan havza, tabandaki mermerlere bağlı olarak karstlaşmaya uğramıştır. Daha sonra kaynağını güneydeki dağlık alanlardan alan akarsuların getirdiği materyalle doldurularak dağ eteği ovası {Piedmont) özelliği kazanmıştır. Jeolojik ve jeomorfolojik bakımdan tam bir havzaya karşılık gelen Kurucaova, D-B doğrultusunda, 1400-1450 m yükseltilerinde, 30 km2 alana sahiptir. Başlangıçta kapalı olan havza doğu ve batıdan gerçekleşen kapmalarla boşaltılmaktadır. Havzayı güneyden sınırlandıran DAF 2 km'lik bir zonla bu alandaki birimleri kesmiş olup, 500 m'lik düşey atım değerine sahiptir. Kurucaova doğusunda DAF tarafından kesilen Güneydoğu Anadolu Bindirmesi bu alanda 5-10 km kadar sol yanal ötelenmiştir. Aynı zamanda Hanım Deresi'ni 750 m, Tucak ve Söğütlü derelerini 1 km sol yanal ötelemiştir. Kuzeydeki Sürgü Fayı DAF'dan farklı olarak sağ yanal atımlıdır. Üçmağara Deresi'ni 1-1,5 km sağ yanal ötelemiş olup 200-250 m'lik düşey atım değerine sahiptir.

Abstract

Kurucaova is located on Southeast Anatolian Thrust, being one of the youngest tectonic structures of Turkey, East Anatolian and Sürgü faults. The study area being formed as a result of Sürgü Fault from the north and the opposite motion of East Anatolian Fault in the south is a tectono-karstic basin of fault-wedge basin type. As a result of tansion due to dextral motion of Sürgü Fault and sinistral motion of East Anatolian Fault (EAF), karstic structures have been formed in basin depending on the metamorphic in the base. Then, it has gained a piedmont feature as being filled by the materials carried by streams coming from the east region mountainous. Kurucaova is a real basin both geologically and geomorphologically. It has 30 km2 of the area with 1400-1450 m latidute in the east-west direction. The basin being closed initially has been evacuated by catches taking place from east and west. The EAF limiting the basin from south crosses the region with a 2 km of zone and has a vertical range. The Southeast Anatolian Thrust being accrosed by EAF has been sinistraly offset 750 m and 1 km the Hanım Stream, Tucak and Söğütlü streams, respectively. As different than EAF, the Sürgü Fault is dextral. This fault has dextraly offset Üçmağara Stream 1-1,5 km and has vertical range of 200-250 m.