Aday öğretmenlerin çevre sorunlarına ilişkin tutumları üzerine bir ölçek geliştirme çalışması ve analizi

Developing and analysing a scale about attitudes of student teachers towards environmental challenges

Özet

Bu araştırma, aday öğretmenlerin bir dizi güncel çevre sorunu ve bu sorunların çözümleri hakkındaki tutumlarını analiz etmek amacıyla tarama modelinde yapılmış betimsel bir çalışmadır. Bu araştırmada sunulan veriler, aday öğretmenlere uygulamak üzere geliştirilen “çevre sorunları ve ben” ölçeğinden elde edilmiştir. Ölçek geliştirme çalışmasından sonra, 19–21 yaş grubunda bulunan 765 aday öğretmenin oluştur- duğu çalışma gurubuna tekrar uygulanan veriler, katılımcıların çevre sorunlarına ilişkin tutumlarının incelen- mesi ve bu bağlamda çevre koruma bilincinin yükseltilmesinde en önemli aktörler arasında bulunan aday öğretmenlerin tutumlarını yansıtmasına imkân tanıması açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın bulguları, çalışma gurubunu oluşturan aday öğretmenlerin çevre sorunlarına ilişkin tutum- ları arasında cinsiyete göre anlamlı farklılıklar bulunmadığını ortaya koymuştur. Bir diğer önemli araştırma bulgusu, üniversitede öğrenim görmekte oldukları bölümlerinde çevre sorunlarının ele alındığı derslere katılmış olan aday öğretmenlerin, bu içerikte bir ders almayan aday öğretmenlere göre, çevre sorunlarına ilişkin daha yüksek farkındalığa ve olumlu çevre tutumuna sahip oldukları bulgusudur. Çalışmada ortaya konulan bulgular, güncel çevre eğitimine ilişkin literatüre katkı sağlaması ve çevre eğitiminin yapılandırılma- sına yön vermek üzere öğretmen adaylarının tutumlarını yansıtması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca, elde edilen bulgular ışığında, yükseköğretim düzeyinde aday öğretmenlere verilecek eğitimin ve onlara yönelik olarak geliştirilecek öğretim programlarının, çevre sorunlarına ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin yükseltilmesinin yanı sıra, olumlu çevre tutumunun özendirilmesindeki etkin rolü vurgulanarak çevre eğitiminde arazi çalışmalarının önemine dikkat çekilmektedir.

Abstract

Attitudes towards a series of environmental challenges and environmental protection are investigated in this research in a sample of 765 student teachers who are the most important actors in raising awareness of environmental protection, most of them 19 or 21 years old. Using the data collecting during a pilot administration, internal consistency and construct validity were obtained for the scale. The final scale consisted of 11 items. The findings revealed non-significant gender differences in attitudes towards the environmental challenges and in the responses that student teachers seem to be strong-willing to struggle environmental challenges. Moreover, findings indicated that student teachers involved in courses about the environmental challenges attendings their departments at university demonstrated much greater awareness of the environmental challenges compared to student teachers who not being involved in a course of this content attending their departments at university. The research is presented as a contribution to the literature relating to environmental education and to the “student teacher voice”. In the light of the findings of this research, it was emphasized that it is essential both to improve student teachers’ knowledge level and to foster environmental responsibility in curriculum development in higher education. In this context, for the purpose of effective practicing environmental education, the fieldworks should be used at any and every opportunity to facilitate and deepen our student teachers’ experience.