HEİDEGGER'İN OLANAK VE AŞKINLIK KAVRAMLARI ÜZERİNE

Özet

Martin Heidegger'in düşüncesinin bir özeti gibi ele alınabilir. Bu cümlelerde, olanağın gerçekliğin üstünde bir mertebede olduğu ve varlığın saf ve yalın aşkınlık olarak düşünülebileceği anlatılıyor. Biz bu çalışmada, bu iki cümlenin zamansal bir söz dağarı ile yorumlandığında, gerçekten de Heidegger'in düşüncesinin özeti olabileceğini göstermeye çalışıyoruz. Bunun için, gündelik yaşamda şeyleri el altında şeyler olarak anlayışımızın zamansal yapısını açıklıyor, gündelik yaşamın zamansallığının bu iki cümlenin belirleyici rolünü anlamak için temel olduğunu öne sürüyoruz. Şeyleri öznenin karşısında konumlanmış nesneler olarak anlamanın yerine, onları günlük yaşamdaki gereksinimlerimizi karşılamak amacıyla kullandığımız aletler olarak gördüğümüzü anımsatıyoruz. Böylece el altındaki araçsal işleyiş ve iş görme işlevlerinde şeyler, gündelik yaşamın zamansal yapısının akışının bir parçası haline geliyorlar. Şeylerle karşılaştığımızda, henüz onları gerçek birer şey olarak anlamadan önce algıladığımız halimizin, el altında anlayış aşamasında da sürdüğünü ve olanak olarak şey ile gerçekleşen şey arasında bir bölünmüşlük olmadığını öne sürüyoruz. Bölünmemişliğin aslında meydana gelişin, oluşun kendisinin sürüşü olduğunu, şeylerin aslında dikkate alınmadıkları için bir tür olmayış alinde anlaşıldıklarını ve zamansal geçişliliği uzamsal bir konumla sınırlamadıklarını söylüyoruz. İşimize yarayan olayların meydana gelişlerini dikkate alıp umursamamız sayesinde, anlayış ve oluşun aynı şey olduğunu, bir meydana gelişi anlayışın, meydana gelişin kendisini, oluşu anlayış olduğunu öne sürüyoruz. Böylece, gündelik yaşamdaki halimiz varlığı da anlayış demektir diye düşünüyoruz. Yazının sonunda, Heidegger'in orijinalliğini akademik bir söz dağarcığına indirgemenin ötesinde, onun bu kavramlarıyla birlikte düşünmeyi, edebiyattan bazı örneklerle deniyoruz

Abstract

Martin Heidegger's two sentences from Being and Time can be viewed as the summary of his whole thinking. These sentences which tell us that possibility stands higher than actuality and being is nothing but transcendence pure and simple. In this study, we claim that having read in context of -a temporal vocabulary, these sentences do stand for the holistic prospect of both early and later Heidegger. To ground this claim, we try to show the temporal structure of our understanding things as ready-to-hand that leads us to a special understanding of eventuality. We claim that, understanding things as read-to-hand rather than understanding them as objects spatially opposed to subject is indeed understanding the happenings we care via the tool character of these objects. We do not care the table but eating. Eating is the temporal ekstase that comes to presence by means of the table which is nothing but a temporal function of the happening of a dinner. Happenings like eating are temporalizations that in the service of our daily needs come to presence for us and in themselves are temporally inseparable from temporalization of temporality that is Being as such. In our ready to hand mood of understanding, we care what happens with the equipmental character of the thing rather than the thing as a spatial, extant object distracting the unceasing flow of temporality. Caring what happens through the equipmental use of the thing, eating the dinner for instance, lets us experience the event of eating as an unseparated part of the unceasing flow of eventuality as such. Due to the temporal character of the event of eating, we come to understand eventuality as such as an uninterrupted flow in its temporal character. That is to say, equipmental character of the thing lets us care what we do with it as happening which gradually leads to an understanding of happening itself. Happening is a temporalization and Being as such is nothing other than the temporalization of temporality in its proximity to our understanding. In this special mood of understanding, understanding things as tools for happenings is actually disregarding things so as to let the temporalization of temporality as passing from possibility to actuality. This passage is the transcendence from the mood of possibility to actuality as openness that is nothing but transcendence pure and simple. Thereby, we conclude that in our everydayness, we are always already understanding Being as such when we care for the happening not the spatial object. To sum up, connoting some literary texts, we try to think with these Heideggerian terms rather than rendering his originality academic vocabulary