ORTAÇAĞDAN VAROLUŞÇU FELSEFEYE: AUGUSTINUS VE KIRKEGAARD’DA KÖTÜLÜĞÜN KAYNAĞI VE SUÇLULUĞUN DEVAMLILIĞI PROBLEMİ

FROM MEDIEVAL TO EXISTENTIAL PHILOSOPHY: AUGUSTINE AND KIERKEGAARD ON ORIGIN OF EVIL AND THE CONTINUITY OF GUILT

Özet

Aziz Augustinus ve Søren Kierkegaard, Batı Hristiyan geleneğinin en etkili filozoflarından ikisidir. Bütün farklılıklarına rağmen, Augustinus ve Kierkegaard inançlarına tutkuyla bağlı oldukları bir Hristiyan hayat görüşünü paylaşırlar. Felsefe ve teolojinin temel problemlerini farklı çağlarda, benzer yaklaşımlarla ele almışlardır. Kötülüğün doğası bu temel problemlerden biridir. Augustinus insandaki kötülüğün kaynağını ‘kalıtsal günah’ (peccatum originalis) teorisine dayandırarak açıklar. Kalıtsal günah Âdem’in kendi soyuna bıraktığı talihsiz bir mirastır. Âdem’in düşüş’ünden sonra tüm insanlığın günah işlememe özgürlüğünü (posse non peccare) kaybettiğini iddia eder. Kalıtsal günahın ruhtaki varlığı kendisini bireyde suçluluk olarak ortaya çıkarır. Kierkegaard Augustinus’un insanoğlunun hem yozlaşmış hem de bu yozlaşmadan sorumlu olduğu iddiasını devam ettirirse de suçluluğun sonraki bireylerin hayatındaki devamlılığına katılmaz. Günah her bireyin hayatına özgür bir eylemin sonucu olarak girer, Âdem’in günahının bir yansıması olarak değil. Kierkegaard’ın temel eleştirisi Âdem’in diğer insanlardan niteliksel olarak farklı olduğu düşüncesidir. Bu düşünceye göre Âdem "fantastik bir biçimde" insanlık tarihinin dışında bırakılmıştır. Bu durum, birey ve insan ırkı arasında kapatılamaz bir boşluk yaratmıştır. Kierkegaardiçin önemli olan şu anda var olan bireyin Âdem ile olan ilişkisi değil, günahın bireysel insan hayatında nasıl ortaya çıktığını gösteren varoluşsal deneyimlerdir. Kierkegaard’a göre birey ancak ve sadece ‘niteliksel sıçrama’ yoluyla günah işler. Bu makalede Kierkegaard’ın Augustinusçu kalıtsal günah doktrinine, Pelagius'un radikal bireyselliğine girmeksizin, getirdiği alternatif varoluşçu yaklaşımı sunmaya çalışacağım.

Abstract

St. Augustine and Søren Kierkegaard are two of the most influential philosophers in the Western Christian tradition. Despite all their differences, Augustine and Kierkegaard share a Christian life view in which faith is a passion. In different eras, they share the same approach towards understanding the fundamental theological and philosophical problems. The nature of evil is one of them. Augustine explains the origin of evil in human by the theory of the ‘original sin’ (peccatum originalis). For Augustine, original sin is the unfortunate heritage that Adam left to all his descendants. He claims that, after the fall of Adam, all humanity has lost the freedom of not to sin (posse non peccare). The presence of the original sin in the soul exposes itself as guilt in the individual. Although Kierkegaard follows Augustine in claiming that human beings are both pervasively corrupted and that they are responsible for this corruption, he does not agree with Augustine regarding the continuity of the guilt in the subsequent individual’s life. Sin enters each's life as a result of a free act, not as a reflection of Adam's guilt. Kierkegaard’s main critique of the standard Augustinian account is that Adam is seen as qualitatively different than other human beings. He has been placed “fantastically outside” of the human history. This situation creates an unbridgeable gap between the individual and the human race. For Kierkegaard, the relationship of the existing individual to Adam is not essential. The existential experiences are more crucial regarding how sin arises in individual human life. According to Kierkegaard, the individual sins only through “qualitative leap”. In this paper, I will try to show how Kierkegaard presents an alternative existential approach to the Augustinian doctrine of hereditary sin without falling into the Pelagian's radical individuality.