Türkiye’de küçük ruminantlarda görülen fasciolosis kaynaklı üretim kayıpları

Özet

Amaç: Türkiye’de küçük ruminantlarda fasciolosis’e bağlı oluşanüretim kayıplarının tahmin edilmesidir.Gereç ve Yöntem: Bu amaçla, Türkiye’de farklı bölgelerdeyapılan hastalık prevalans çalışmaların ağırlıklı ortalamasıalınıp, TÜİK ile Tarım ve Orman Bakanlığı verileri esas alınarak2018 yılı cari fiyatları üzerinden hesaplama yapılmıştır.Koyunlarda ağırlıklı ortalama prevalans %3,47, keçilerde ise%1,25 olarak hesaplanmıştır. Çalışmada koyun ve keçilerdehastalık nedeniyle oluşabileceği tahmin edilen verim kayıplarıortaya konulmaya çalışılmıştır.Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, Türkiye’de fasciolosisnedeniyle koyunlarda yıllık 7.030.263 TL, keçilerde de880.130 TL olmak üzere toplam 7.910.395 TL kayıp oluştuğutahmin edilmiştir. Kayıplar içerisinde % 80,3 ile en yüksekpayı süt ve et üretim kayıpları oluşturmuştur. Hastalığın enfektehayvanlarda 15,1-24,4 TL arasında kayıp oluşturduğubelirlenmiştir. Yani karkas değerinin yaklaşık %4-5’inin kaybısöz konusudur.Öneri: Türkiye’de fasciolosis nedeniyle oluşan üretim kayıplarınınazaltılabilmesi için, ulusal kontrol ve eradikasyon stratejileriiçerisinde hastalığa öncelik verilmesi gerekmektedir. Busayede, hem kaynak kullanımında etkinlik sağlanarak düşükkar marjı ile çalışan üretici gelirleri artacak, hem de potansiyelüretim gerçekleşmesiyle birim fiyatlar düşecek ve halkın dahafazla hayvansal protein tüketmesi sağlanabilecektir.

Abstract

Aim: Estimate the production losses due to small ruminant fasciolosis in Turkey. Materials and Methods: Weighted means of obtained prevalence of previous studies and TUİK and Ministry of Agriculture and Forestry were used for the analysis and result was given current prices of 2018 year. Weighed mean prevalence in sheep and goat were calculated as 3.47% and 1.25% respectively. In this study, the yield losses which are expected to be caused by the disease in sheep and goats have been tried to be revealed. Results: In Turkey due to fasciolosis totally 7.910.395 TL (~1.5 million $) annual production losses was estimated (7.030.263 TL for sheep and 880.130 TL for goat). Milk and meat were taken the highest part with 80.3%. The production losses in an infected animal were estimated as 15.1-24.4 TL/ case. In other words, approximately 4-5% of the carcass value is lost. Conclusion: For decreasing the production losses for fasciolosis in Turkey, the priority should be given to fasciolosis in national control and eradication programs. In this way, by generating efficiency in resource utilization, the producer's income with low profit margin will increase and unit prices will decrease with the potential production realization and the people will be able to consume more livestock protein.