TÜRKİYE’DE KAMU ÖZEL İŞBİRLİĞİ UYGULAMALARININ MALİ RİSKLERİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Özet

Öz Son otuz yılda, neo-klasik ekonomi kavramlarından türetilen piyasa temelli kamu yönetimi anlayışıyla birlikte hükümetler tarafından benimsenen kamu özel sektör işbirliği (KÖİ) modelleri Türkiye’de de yoğun bir biçimde kullanılmaktadır. KÖİ modelinin uygulandığı ülkelere özgü olarak özel sorunlar içerdiği bilinen bir gerçek olup, bu sorunların Türkiye’de de ortaya çıktığı gözlenmektedir. Özellikle büyük altyapı projeleri nedeniyle gündeme gelen KÖİ uygulamaları taşıdığı mali riskler açısından yoğun bir biçimde tartışılmaktadır. Bu çalışma Türkiye’deki KÖİ uygulamalarının mali riskleri üzerine odaklanmaktadır. Bu çalışma tarama modelinde yapılmış betimsel bir araştırmadır. Son dönemlerdeki teorik ve ampirik KÖİ literatürüne dayalı olarak, çalışmada Türkiye’deki KÖİ uygulamaları taşıdığı mali riskler etrafında değerlendirilerek genel ekonomi ve kamu maliyesi üzerinde ortaya çıkabilecek etkileri tartışılmaya çalışılmıştır. Bulgular; Türkiye’de özellikle büyük altyapı projeleri nedeniyle gündeme gelen KÖİ uygulamalarında; etik ilkelerin ihlali, hukuki altyapının yetersizliği, koordinasyonsuzluk ve denetimsizlik, finansman şeklinin ve risk yönetiminin doğru yapılamaması gibi sorunlar olduğunu ve bu nedenle mali riskler taşıdığını göstermektedir. Bu sorunlara çözüm bulmak ve dolayısıyla mali riskleri ortadan kaldırmak için; bütüncül mevzuat düzenlemesinin yapılması, etik ilkelerinin tesis edilmesi, hukuki denetimin sağlanması, koordinasyon problemlerinin giderilmesi gerekmektedir. Ayrıca bu konuyla ilgili çalışma ve analizlerin akademisyenlerce artırılması gerekmektedir.