Teachers' Awareness of Multicultural Education and Diversity in School Settings

Okullardaki Çokkültürlü Eğitime ve Çeşitliliğe İlişkin Öğretmen Farkındalıkları

Özet

Problem Durumu:Çokkültürlülük kavramı genelde sadece etnik yapı ve ırk farklılığı olarak algılanmakta, bu konudaki olumsuz görüş ve endişeler ortaya konmaktadır. Oysa çok kültürlü yapıya sahip toplumlarda barış içinde bir arada yaşanabilmesinde kuşkusuz bu yapının tamamını kapsayıcı bir eğitimin verilmesinin önemi çok büyüktür. Sınıftaki eğitim ortamının düzenlenmesinden sorumlu öğretmenlerin çokkültürlülüğe yönelik algılarının tespit edilmesi ve eğitim programlarının çokkültürlü öğeleri taşıma bakımından analiz edilmesi de, verilen eğitimin tüm öğrencileri kapsayacak ve hepsinin başarılı olmasını sağlayacak nitelikte olabilmesi için mutlaka gereklidir. Buna rağmen çokkültürlü eğitimle ilgili Türkiye'de yapılan çalışma sayısı yok denecek kadar azdır (Yazıcı, Başol, Toprak, 2009) ve çokkültürlü eğitimin asıl uygulayıcıları olan öğretmenlere bu konuda hizmet öncesi veya hizmet içi bir eğitim sağlanmamaktadır.Araştırmanın Amacı:Bu araştırmanın amacı, öğretim sürecinde öğretmenlerin çokkültürlü eğitimle ilgili düşüncelerini ortaya koymaya çalışmak ve öğretmen farkındalıklarını belirlemektir. Çalışmada aynı zamanda öğretmenlerin yıllık planları incelenerek derslerine çokkültürlü eğitimi ne derece dâhil ettikleri araştırılmıştır.Yöntem:Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örneklem yoluna gidilmiş, çalışma grubunu 2012-2013 öğretim yılında İstanbul ilinde bulunan bir ilkokulda görev yapan 6 öğretmen oluşturmuştur. Öğretmenlerin farklı mesleki kıdemde, farklı yaş grubunda, farklı cinsiyetten, farklı etnik kökenden olmalarına dikkat edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve doküman analiziyoluyla toplanmış, veri toplama aracı olarak görüşme soruları, gözlem formu ve yıllık planlar kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle katılımcılardan araştırmaya katılımların için izin belgesi alınmış, ardından demografik bilgi formunu doldurmaları istenmiştir. Demografik bilgilerine göre çalışma grubu belirlenmiş, bu çalışma grubuyla gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Ardından çalışma grubundaki öğretmenlerin dersleri için hazırladıkları yıllık planlarının birer örneği alınarak, çokkültürlü öğeleri taşıması bakımından analiz edilmiştir. Araştırmacılardan ikisi, öğretmenlerin ders sırasındaki davranışlarını, öğrencilere karşı tutumlarını ve sınıf içi etkinliklerini gözlemleyerek, gözlem bulgularını ve düşüncelerini gözlem formlarına not almıştır. Araştırmacılar tarafından, sınıf ortamındaki çokkültürlü eğitime ilişkin öğretmenlerin görüşünü, endişe ve önerilerini öğrenmeye yönelik olarak oluşturulan görüşme soruları, öğretmenlere yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla sorulmuş ve verilen cevaplar ses kaydına alınmıştır. Araştırmacılardan her biri, öğretmenlerin dersleri için hazırladıkları yıllık planların bir örneğini alarak bu yıllık planları çokkültürlü öğeleri içermesi bakımından belirlenen başlıklar altında ayrı ayrı analiz etmiş, sonraulaşılan bulgular karşılaştırılarak ortak sonuca varılmıştır. Elde edilen veriler "içerik analizi" tekniğine dayalıolarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Görüşme ve gözlem verileri ile derslerin yıllık planları dikkate alınarak yapılan analizler sonucunda bulgular "öğretmenlerin konuyla ilgili mevcut bilgileri, öğretmenlerin çokkültürlü eğitimin gerekliliğiyle ilgili düşünceleri, çokkültürlü eğitimleilgiliendişeler,öğretmenlerinkendilerineyönelikdüşünceleri,öğretmenlerin öğrencileri tanıma yeterlilikleri, öğretmenin okul ve sınıf iklimine yönelik düşünceleri, öğretmenin yapabilecekleri, anadili farklı öğrencilerle ilgili yapılabilecekler, öğretim yöntemlerinin uyarlanması, öğretmenlerin hizmet içi eğitimi ve öğretmenlerin yıllık planlarının çokkültürlülük bağlamında yeterlilik düzeyi" olmak üzere on bir tema kapsamında kurgulanmıştır. Öğretmenlerin çoğu çokkültürlü eğitime uygun bir yaklaşım sergileme noktasında kendini yeterli gördüğünü belirtmiş, bunun nedenini ise tüm öğrencilere eşit davranmak olarak ifade etmişlerdir. Oysa okul ve sınıf ikliminin çokkültürlü eğitime uygunluğu noktasında verilen cevaplar analiz edildiğinde, öğretmenlerin gruplaşmaların olabileceğinden endişe ettiği, böylesi bir eğitimin ayrımcılığı körükleyebileceğini belirttikleri ve okul yapısının şu anda böyle bir eğitimi kaldıramayacağı yönünde düşüncelerinin olduğu görülmüştür. Ulaşılan bu bulgu, aslında çokkültürlü eğitimin gerekliliğinin çalışmaya katılan öğretmenler tarafından genel olarak kabul gördüğü, ancak uygulama noktasındayaşanabileceksıkıntılardanendişeedildiği, öğretmenlerin çokkültürlü eğitim konusunda yeterli altyapıya sahip olmadığı ve mevcut yapının çokkültürlü eğitime tam olarak hazır olmadığı yönünde değerlendirilebilir.Sınıflarda çokkültürlü bir ortamınbulunmadığı yönünde belirtilen görüşler, öğretmenlerin kültürel azınlık grubundaki öğrencileri göz ardı ettiği, kendi kültürü dışındaki kültürlere kapalı olduğu şeklinde yorumlanabilir. Ayrıca çoğu öğretmen, daha önce böyle bir deneyim yaşamadığından dolayı nasıl bir eğitimin verilebileceği konusunda fikir yürütemediklerini ifade etmiştir. Mevcut müfredatın tüm kültürleri kapsadığı yönündeki görüşler ise, bu araştırma kapsamında yapılan yıllık plan analizleri sonucunda erişilen bulgularla çelişmektedir. Çokkültürlü eğitimle ilgili öneriler analiz edildiğinde öğretmenlerin çoğu, çıkabilecek sorunların öğretmenlerce çözülebileceğine vurgu yapmış, öğretmenin süreci idare etme şekline bağlı olarak sorunların engellenebileceğini savunmuşlardır. Öğretmenlerin çoğu, sınıfta bulunan farklı kültürden olan öğrenci grupları için farklı öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanılması gerektiğini ifade ederken, genelde çokkültürlü unsurların Sosyal Bilgiler ve Hayat Bilgisi gibi dersleriniçinetemaolarakeklenebileceğini veyakonulararasına serpiştirilebileceğini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu, çokkültürlü eğitim konusunda hizmetiçi eğitime gereksinim olduğunu vurgulamıştır.Sonuç ve Öneriler: Fa

Abstract

ProblemStatement:Theconceptofmulticulturalismwasgenerallyperceived in terms of ethnic backgroundsor differencesin race and so brought forth negative viewpoints and apprehensions with regard to the issue. It is undoubtedly of great importance to provide comprehensive educational systems in which individuals in multicultural societies can live together in peace. Therefore,the attempt to determine the perceptions of teachers towards multiculturalism is essential,as they are responsible fortheorganizationofclass learningenvironments.Likewise,itis important to analyzethe degree to which educational programs actually carry orincorporatethese multicultural principles with the view ofensuring an education that will include all students and ensure they are raised in a way that embraces peace.Nevertheless,the number of studies conducted in Turkey on this topic to date remains very small.Purpose of the Study:The purpose of this study is to investigatethe perceptionsofteacherswithregardtomulticulturaleducationand diversity and to highlight the awareness of teachers concerning this issue. Method:A qualitative case research design was employed for this study. Within the study,there was an attempt to present the thoughts of teachers with regard to multicultural education,and at the same time,examine yearly plans to determine thedegreeto whichmulticultural education had been incorporated into the teaching process. In order to determine the study group, a purposeful sampling technique was used. The research group consistedof sixteachers employed during the 2012-2013 academic year at a primary school situated in the province of Istanbul, Turkey. The data of the study were collected by means of semi-constructed interviews, observationsanddocumentanalyses,andinterviewquestions.An observation form and yearly plans were used as data collection tools. The data obtained were then evaluated in accordance with the content analysis technique. Findings and Results:On analysis of the results,it was discoveredthat the actual knowledge of the teachers,with regard to multicultural education and diversity,was found to be adequate,and their opinions towards multiculturaleducationwereobservedtobelargelypositive. Nevertheless, there wasserious confusion and prejudice with regard to certain concepts connected to multicultural education;teachers were seen tosufferfromcertaininadequacieswiththeseissues.Furthermore, analysis of the yearly plans revealed that the number of attainment goals and activities,as well as types of assessment and evaluation toolsthat wereincluded to emphasize multiculturalism and diversification,were insufficient. Conclusions and Recommendations:In order for teachers to understand the importance and necessity of multicultural education--and for teachers to be able to transfer this into practice in the educational environment itself--theimplementationofeducationalreforms thatrecognizeequal opportunities inlearning is a pressing priority. For this reason,it is suggested that teachers need to adopt multicultural educational principles andincludetheseintheirteachingprograms,whilethetraining opportunities available to teachers and academic studies conducted on this topic need to increase.