Evaluating the Impact of Computer Aided Learning Material on Articulation Disorders

Artikülasyon Eğitimi İçin Geliştirilen Bilgisayar Destekli Öğrenme Materyalinin Değerlendirilmesi

Özet

Problem Durumu: Türkiye’de konuşma eğitimi alanında uzman yetiştiren akademik birimlerin sayısı oldukça sınırlıdır. Uluslararası literatür incelendiğinde konuşma eğitimi alanındaki çalışmaların uzmanlaşmış kadrolarla yürütüldüğü; bununla birlikte yaygın bir şekilde bilgisayar destekli eğitim prosedürlerinden yararlanıldığı görülmektedir. Diğer dillerden farklı olarak kendine özgü yapısı olan Türkçe için geliştirilmiş bilgisayar destekli artikülasyon materyali bulunmamaktadır. Yapılan araştırmalar; Türkçenin gelişip zenginleşmesi için çalışan tüm kurumlar ve bireyler tarafından sesbilgisi, sesbilim, dilbilgisi, dilbilim, anlambilim gibi birçok alanda özenli ve verimli çalışmalar yürütüldüğünü ve bu alanda başvurulabilecek özgün yapıtların ortaya koyulduğunu göstermiştir. Ancak Türkçe için konuşma eğitimi alanında kullanıma sunulmuş söz konusu sistemleri temel alan herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada buradan yola çıkılmış ve artikülasyon eğitimine yönelik bir öğretim materyali geliştirilmiştir. Sunulan çalışmada geliştirilen materyalin artikülasyon problemlerinin iyileştirilmesine/düzeltilmesine yönelik başarı oranı araştırılmıştır. Araştırmanın Amacı: Çalışmanın problemine bağlı olarak geliştirilen bilgisayar destekli materyalin farklı artikülasyon problemlerine sahip bireylerin artikülasyon problemlerini çözmedeki etkiliğini nicel ve nitel olarak ortaya koymaktır. Bunun yanında geliştirilen materyal kullanılarak artikülasyon problemlerinin iyileştirilmesi/düzeltilmesi durumunda sosyal ve psikolojik yönden yaşanan değişimleri incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Materyal artikülasyon problemlerine sahip 6 ( kod adları sırasıyla N, Y, Z, T, U, V ) öğrenci üzerinde 36 haftalık bir süreçte yürütülen özel durum çalışmalarıyla test edilmiştir. Öğrencilerin problemlerine yönelik geçmiş yaşantılarını belirlemek amacıyla kendilerine ve ebeveynlerine uygulanmak üzere anket çalışmaları yürütülmüştür. Bunun yanı sıra çalışmanın amacı doğrultusunda artikülasyon problemlerinin düzeltilmesine yönelik geliştirilen bilgisayar destekli materyalin etkisini derinlemesine gözleyebilmek için öğrenciler 12 hafta boyunca haftalık seanslarda takip edilmiştir. 12 haftalık çalışma sürecinin ardından öğrencilerin geldikleri başarı seviyelerini koruyabilme derecelerini belirlemek amacıyla 24 ve 36 haftalık izleme çalışmaları yürütülmüştür. Bu süreçlerde tüm deneyimler kayıt (video görüntüleri) altına alınmıştır. Öğrencilerin problemlerine yönelik belirlenmiş kelime ve cümlelerden oluşan, görsel-işitsel veriler içeren kayıtlar bir konuşma terapisti, bir Türkçe Eğitimi, bir Özel Eğitim, üç Eğitim Bilimleri, üç Fen Bilimleri, iki Matematik Eğitimi, beş Bilgisayar Eğitimi olmak üzere on beş akademisyen tarafından izlendi. Benzer şekilde bu kayıtlar on sekiz Türkçe Eğitimi, altmış bir Özel Eğitim, kırk iki Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık, kırk bir Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği olmak üzere toplam 162 lisans öğrencisine izletildi. Değerlendirmeciler kayıtları izleyerek/dinleyerek kendi algıları doğrultusunda problem yaşanan sesin kalitesindeki değişimi kendilerine dağıtılan gözlem formlarına ( 0’ dan (zayıf) 100’e (çok kaliteli)) belirtmişlerdir. Her bir öğrenci için özel düzenlenen gözlem formları çalışma süreci boyunca öğrencilere okutulan kelime ve cümleleri içermektedir. Değerlendirmeciler kayıtları izlerken aynı zamanda sunulan gözlem formlarından akışı takip edebilmişlerdir. Gözlem formları değerlendirmecilerin bulunduğu akademik birimler temel alınarak ayrı ayrı analiz edilmiş, ortalamalar alınmış ve grafiksel dökümler çıkarılarak veriler yorumlanmıştır. Ayrıca, akademisyenler ve konuşma terapisti için iki farklı oturum düzenlenmiş ve yapılandırılmamış mülakat yöntemi ile görüşleri alınmış, materyalin başarısı derinlemesine tartışılmıştır. Bir diğer veri kaynağı da çalışmanın örneklemini oluşturan öğrencilerle yürütülen mülakatlardır. Öğrencilerden çalışma süreci sonunda kendilerini değerlendirmeleri istenmiştir. Bu farklı kaynaklardan elde edilen veriler üçgenleme (triangulation) yöntemiyle karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Bulgular ve Sonuçlar: Yapılan tüm çalışmalar göstermiştir ki, öğrenciler materyali kullanarak problemlerinin üstesinden gelme yolunda önemli adımlar atmıştır. Toplam 178 değerlendirmecinin N, Y, Z, T, U, V olarak isimlendirilen öğrencilerin sahip oldukları artikülasyon problemlerinin düzeltilmesine yönelik algısal oranlamalarının ortalama değerleri saptanmıştır. N olarak isimlendirilen öğrencinin “c“ sesindeki başarısı 32,64’ den 84,19’ a, “ç“ sesindeki başarısı 31,19’ dan 87,09’ a, “j“ sesindeki başarısı 24, 60’ dan 84,20’ e, “s“ sesindeki başarısı 29,49’ dan 84,46’ a, “ş“ sesindeki başarısı 27,26’ dan 78,66’ a, “z“ sesindeki başarısı 25,96’ dan 84,42’ e ulaşmıştır. Benzer şekilde Y olarak isimlendirilen öğrencinin “r“ sesindeki başarısı 19,68’ den 68,52’ e, Z olarak isimlendirilen öğrencinin “r“ sesindeki başarısı 30,50’ den 69,68’ e, T olarak isimlendirilen öğrencinin “r“ sesindeki başarısı 45,12’ den 83, 05’ e, U olarak isimlendirilen öğrencinin “r“ sesindeki başarısı 20,01’ den 82, 74’ e ve V olarak isimlendirilen öğrencinin “r“ sesindeki başarısı 30,97’ den 76,15’ e ulaşmıştır. Böylece 1 konuşma terapisti olmak üzere toplam 178 değerlendirmeciden, öğrencilerin kendilerinden ve yakın çevrelerinden elde edilen veriler; bilgisayar destekli materyaller kullanılarak artikülasyon problemlerinin iyileştirilebileceğini/düzeltilebileceğini, geliştirilen materyalin N, Y, Z, T, U, V olarak isimlendirilen öğrencilerin problemlerine çözüm getirdiğini ve bu durumun öğrencilerin sosyal, psikolojik ve akademik yaşantıları üzerinde olumlu etkiler bıraktığını göstermiştir. Öneriler: Yürütülen çalışmanın kapsamı içerisinde artikülasyon eğitimine yönelik geliştirilen materyalin etkinliği tespit edilmiştir. Böylece bu alanda uluslar arası normların yakalanması doğrultusunda çalışmalar yoğunlaştırılmalıdır. Materyal, konuşma seslerinin artiküle edilmesi sırasında etkili olan

Abstract

Problem Statement: Academic institutions that educate experts in the field of articulation are seemingly limited in number in Turkey. The relevant literature reveals that studies in the area of speaking education are maintained with specialized staff, and computer aided instruction is commonly used. However, not enough computer aided articulation material has been developed for the Turkish language, which has its own distinguished structure. Objective: Based on both qualitative and quantitative research approaches, the aim of this study is to evaluate the effectiveness of computer aided articulation material that was developed to solve articulation problems for individuals. Methods: The material in question was tested on 6 students who have articulation problems during a 36 week time interval using a case study method. In order to monitor the effectiveness of the computer aided articulation material in detail, the students were observed over a 12 week period on a weekly basis. After the implementation, as follow-ups, the students were monitored in 24th and 36th weeks to determine whether any change occurred in their articulation and sustaining effects of the implemented programme. All experiences during these processes were recorded with a video camera. Recorded data was viewed by 15 academicians, who represented the following areas of expertise: speaking therapist (1), teaching Turkish (1), special education (1), educational sciences (3), science education (3), mathematics education (2), and computer education (5). In addition, 162 students studying to be teachers at Fatih Faculty of Education from the departments of Turkish (18), Special Education (42), Guidance and Counseling (41), and Computer Education (41) have watched the video recordings. Results: The result of the study shows that the articulation of students with disorders in this area was improved significantly by using the developed material. Arithmetic values were calculated for 6 students coded as N, Y, Z, T, U, and V out of 178 participating students. The main finding of the study suggests that the articulation disorders of students can be corrected to a great extent through the use of developed computer aided materials. The developed materials seemingly solved the students’ problems related to articulation to a great extent and had positive effects on students’ social, psychological, and academic experiences. Recommendations: In this study, the effectiveness of the developed material was tested and identified. To comply with international standards, further studies should be conducted. Computer aided articulation material can be enriched by adding new dimensions to it to support proper and fluent usage of the Turkish language.