Dergiler / Eurasian Journal of Educational Research / 2010 / Cilt: 10 - Sayı: 38

Social comparison and shyness in adolescents

Ergenlerde sosyal karşılaştırma ve utangaçlık

Sayfa
90–107
DOI
—

Özet

Problem Durumu: Kişilerarası iletişim sürecini engelleyen önemli değişkenlerden biri olan utangaçlık en yaygın biçimde, başkalarının varlığında ortaya çıkan rahatsızlık ve engellenme olarak tanımlanabilir. Utangaçlık yaşamın her döneminde yaşanabilse de özellikle benmerkezcilik ve kimlik gelişimi ile karakterize edilen ergenlik döneminde doruk noktaya ulaşır. Ergenler fizyolojik, sosyal, duygusal ve cinsel değişimlere uyum sağlama sürecinde olduklarından utangaçlık en çok ergenlik döneminde problemlere yol açmaktadır. Ergenlik döneminin en belirgin özelliğinin kimlik oluşumu olduğu gözönüne alındığında, utangaçlık kimlik gelişimine katkıda bulunan birçok gelişimsel görevin başarılmasını engelleyici bir rol oynayabilmektedir. Utangaç kişiler kendilerini olumsuz değerlendirme eğilimindedirler ve bu eğilimleri, diğer insanlarla ilişkilerinde (özellikle de kendilerinden daha üstün nitelikli, daha iyi performansa sahip kişilerle) daha açık bir biçimde görülmektedir. Dolayısıyla, utangaç bireylerin başkaları ile karşılaştırmalı yargılarının kendilerini değerlendirme sürecinde etkili olduğu söylenebilir. Kendini değerlendirmek için objektif standartlar olmadığında, birey kendini diğer insanlarla karşılaştırır. Sosyal karşılaştırma teorisine göre; birey kendi sosyal durumunu değerlendirmek için başkaları ile kendini karşılaştırma eğilimindedir. Sosyal karşılaştırmalar bireyin kişiliğinin bir işlevi olarak ortaya çıkmakta ve sosyal karşılaştırma süreci bireysel özelliklere göre farklılık göstermektedir. Bu farklılık sosyal karşılaştırma algılarında da kendini göstermektedir. Bazı bireyler kendilerini başkalarıyla karşılaştırdıklarında kendilerine ilişkin daha çok olumlu algılar geliştirirken, bazı bireyler de daha çok olumsuz algılar geliştirme eğilimindedir. Bireyin yaptığı sosyal karşılaştırmalar sonucunda kendisini olumlu ya da olumsuz değerlendirmesi önemlidir. Çünkü bu değerlendirmeler sonucunda kendisini nasıl algılarsa buna uygun davranma eğiliminde olacaktır. Ergenlik dönemi sosyal karşılaştırmalar açısından dikkat çekici bir dönemdir ve akranlarıyla sosyal karşılaştırmalar ergenlerin belirgin bir özelliğidir. Sosyal karşılaştırma düzeylerine göre kız ve erkek ergenlerin utangaçlık düzeylerinin farklılık göstermesi beklenebilir. Geleneksel cinsiyet rolleri erkeklerin başarılı, güçlü, girişken, dışa dönük ve kendine güvenen kişiler olmalarını gerektirirken; kızların sakin, itaatkâr ve içe dönük olmalarını gerektirmektedir. Geleneksel cinsiyet rol beklentilerine göre sosyal karşılaştırma düzeyi düşük erkeklerin cinsiyet rol çatışması yaşama olasılıkları daha yüksek gibi görünmektedir. Ergenlik dönemi utangaçlığın yoğun olarak yaşandığı bir evre olsa da yeni bir okula başlamak durumunda olan dokuzuncu sınıf öğrencilerinin diğer sınıflardaki öğrencilere göre daha dezavantajlı oldukları düşünülebilir. Çünkü, yeni bir okul yeni akran ilişkilerinin gelişimini gerektirmektedir ve bunu yapmak da utangaç ergenler için kolay görünmemektedir. Yeni bir okula uyum sağlamada güçlük çeken ergenler akranları ile karşılaştırmalı yargılarda bulunup kendilerini olumsuz değerlendirebilirler. Kendilerini olumsuz değerlendirme eğilimleri de utangaçlık düzeylerinin artmasına yol açabilir. Literatürde, ergenlerin kendilerine ilişkin algı ve değerlendirmeleri ile utangaçlık ilişkisini ele alan çalışmalara rastlanmaktadır. Ancak sosyal karşılaştırmaların önem kazandığı ergenlik döneminde sosyal karşılaştırmanın utangaçlığı nasıl etkilediği de incelenmeye değerdir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmada, sosyal karşılaştırma düzeyleri farklı lise öğrencilerinin utangaçlık düzeylerinin cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre incelenmesi amaçlanmıştır.

Abstract

Problem Statement: Shyness, which can be broadly defined as the discomfort and inhibition that emerge in the presence of others, is an important variable that inhibites interpersonal communication processes. Shy individuals have a tendency to make negative evaluations of themselves and this tendency can be more clearly observed in their relationships with other individuals (particularly with people who have higher qualities and better performance). Therefore, the comparative judgments that shy individuals make with others can be said to be effective in their selfevaluation process. According to the theory of social comparison, individuals have the tendency to compare themselves with others to assess their social situation. Adolescence is a noteworthy period with regard to social comparisons and making social comparisons with peers is a prominent characteristic in adolescents. In the literature, studies that focus on the relationship between adolescents’ perceptions and evaluations of themselves and shyness are encountered, yet it is worth investigating how social comparisons affect shyness in the adolescence period, during which social comparisons gain importance. Purpose of Study: This study aims to examine the nature of change that social comparisons in adolescents cause in shyness in relation to gender and school grade level. Method: The study was conducted on a total of 581 high school students, 247 of whom were female and 334 male. The data of the study were collected through the Social Comparison Scale and Shyness Scale. Twoway analysis of variance method was used to test whether there is a difference between the degrees of shyness according to gender and school grade among high school students at low, moderate and high social comparison levels. Findings: The findings of the study indicate that adolescents at a low social comparison level are shyer than the adolescents at moderate and high social comparison levels. Based on social comparison level, the degrees of shyness in female and male adolescents were not significantly different. In addition, ninth grade students at a low social comparison level were found to be the shiest group. Results and Recommendations: As a result, this study shows that social comparison plays a role in adolescent shyness. Moreover, it was seen that the relationship between social comparison and shyness changes by school grade.