Predicting the problem behavior in ddolescents

Özet

Problem Durumu: Ergenlik dönemi bireyin yaşamında hızlı değişimlerin olduğu bir dönemdir. Biyolojik değişimin öncülük ettiği bu hızlı geçiş beraberinde, bilişsel, toplumsal ve duygusal anlamda da değişimleri getirmektedir. Ergenin içinde yer aldığı toplumsal çevrenin yetersiz olması sonucunda ergende çeşitli uyum problemleri, yaşamını olumsuz etkileyebilecek davranışlar ortaya çıkabilmektedir. Risk alma davranışını problem davranış olarak ele alan problem davranış kuramı, olumsuz risk alma davranışının bireyin yaşamını tehlikeye sokabilecek, sağlığına zarar verebilecek davranışlar olarak tanımlamaktadır. Problem Davranış Kuramında problem olarak ele alınan davranışlar, sigara, alkol ve madde kullanımı, erken ve riskli cinsel ilişkiye girme, hızlı araba kullanma gibi davranışlardır. Problem Davranış kuramı temelde 3 sistemden oluşmaktadır. Kişilik sistemi, Algılanan Çevre ve Davranış Sistemidir. Problem davranış kuramı, bu üç sistemin birbirini etkilemesinden oluşmaktadır. Kişilik Sistemi, motivasyonel yapı, kişisel inanç yapısı, kişisel kontrol yapısını içermektedir. Algılanan Çevre Sistemi, problem davranışının onaylanmaması, problem davranışa ilişkin modeller, uygun davranışa ilişkin modeller, sosyal destek, kontrol düzeyi, başarıya verilen değer, aile ilişkileri memnuniyet indeksini içeren yakın yapı,ulaşılabilirlik, anababa ve arkadaşa uyum, anababa ve arkadaş ilişkisi, yaşanılan çevre, arkadaş baskısı, okul etkinlikleri içeren uzak yapıdan oluşmaktadır. Davranış sistemi, problem davranışlar indeksi, sağlıklı davranışlar indeksi ve uygun davranışlar indeksi olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Her sistem hem problem davranışta bulunmaya teşvik eden, hem de problem davranışta bulunmaya karşı bireyi kontrol edecek, koruyacak değişkenlerden oluşmaktadır, bunlar koruyucu etkenler ve risk etkenleridir. Koruyucu etkenler hem risk etkenleri üzerinde hem de problem davranışın ortaya çıkmasında etkilidir. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı kişilik sistemi risk faktörleri, algılanan çevre sistemi risk faktörleri ve risk alma değişkenlerinin problem davranış üzerindeki etkisini yapısal eşitlik modeli çerçevesinde incelemektir. Bu çalışmada beş temel araştırma sorusuna yanıt aranacaktır: 1. Algılanan çevre sistemine ait risk faktörünün risk alma üzerindeki doğrudan etkisi anlamlıdır. 2. Kişilik sistemine ait risk faktörünün risk alma üzerindeki doğrudan etkisi anlamlıdır. 3. Risk almanın problem davranış üzerindeki doğrudan etkisi anlamlıdır. 4. Algılanan çevre sisteminin risk faktörlerinin, risk alma aracılığıyla problem davranış üzerindeki dolaylı etkisi anlamlıdır. 5. Kişilik sisteminin risk faktörlerinin risk alma üzerinden problem davranış üzerindeki dolaylı etkisi anlamlıdır. Araştırmanın Yöntemi : Bu çalışma kişilik sisteminin risk faktörleri, algılanan çevresel risk faktörü ve risk alma değişkenlerinin problem davranışına olan etkilerinin incelendiği nedensel karşılaştırmalı bir araştırmadır ve ilişki

Abstract

Problem statement: Problem behavior theory describes both protective factors and risk factors to explain adolescent problem behaviors, such as delinquency, alcohol use, and reckless driving. The theory holds that problem behaviors involving risky behavior are used by adolescents as a means to gain peer acceptance and respect. Problem behaviors constitute a significant part of gaining independence from the family, coping with stress, and eliminating or reducing negativity and pressure. Purpose of study: This study was designed to examine the risk factors related to personality systems, the risk factors related to perceived environment, and the effects of risk-taking variables on problem behavior in a structural model. Methods: This study constitutes causal comparative research in which the effects of personal system risk factors, perceived environment risk factors, and risk-taking variables on problem behavior are analyzed and performed using correlation research. Data have been collected during research sessions with different age groups, and cross-sectional research methods have been used. The dependent variable of the research is problem behavior, while the independent variables are personality characteristics and environment. The mediating variable is risk-taking. The study sample consists of adolescents aged 15 to 18 in Turkey. With purposive sampling, 2834 adolescents with different socioeconomic and cultural characteristics from three Turkish cities (i.e., Ankara, Sivas, and Muğla) were selected. Both a personal data form and the Adolescent Health and Development Questionnaire (AHDQ) were used. For data analysis, participants’ demographic characteristics and average scores according to scale frequency and percentage distribution were used. In order to test the developed model, a path analysis with latent variables method, which puts forth both mediation and direct effects, was implemented. Conclusion and recommendations: Findings demonstrated that risk factors mentioned in problem behavior theory increase problem behavior with risk-taking. As a tendency to take risks increases, the probability of exhibiting problem behavior increases. When observing the risk factors in personality systems and perceived environment systems, the particular risk factors of stress, depression, self-esteem, and alienation in the personality system lead to an individual’s risk-taking, hence his or her demonstrating increased problem behavior. Risk factors in perceived environment, such as living environment, relationships with parents, and attitudes of friends, have determinative effects on adolescents’ risk-taking and increase the probability of their exhibiting problem behavior. Finally, a positive correlation has been determined between a risk-taking tendency and problem behavior.