The Investigation of Pre-service Teachers' Perceptions about Critical Reading Self-Efficacy

Öğretmen Adaylarının Eleitirel Okuma Öz-Yeterlik Algılarının İncelenmesi

Özet

Problem Durumu: Bilginin h×zla ve y×ù×larak ilerlediùi 21.yy'da bilgi edinimi bireyler ve toplumlar için önemli bir kazan×m haline gelmiütir. Bilginin kullan×labilmesi için onun doùru anlaü×lmas×, yorumlanmas× ve bununla da kalmay×p bu bilginin doùruluùunun, yararl×l×ù×n×n ve gerekliliùinin de sorgulanmas× gerekmektedir. Bu becerilerin kazan×lmas×nda okuma etkinliùinin iülevi ve niteliùi önem kazanmaktad×r. Bireyin, okuma iülemi anlayarak ve zevk duyarak tamamland×ktan sonra yazar×n fikirlerini yorumlamas× ve bu konudaki baüka bilgiler ile karü×laüt×rarak ileri sürülen fikirleri eleütirmesi gerekir. Öùrencilerin eleütirel okur olmalar× için ise öncelikle öùretmenlerin eleütirel okur olmalar× gerekmektedir. Eleütirel düüünme becerisine sahip öùretmenler, eleütirel düüünmeye ortam haz×rlamaya daha istekli, sorduùu sorunun tek bir cevab× olmad×ù×nda kendi kafas×ndaki cevab×n d×ü×ndakileri de önemseyip dinleyen, öùrencinin sadece cevap verebilmesini deùil, soru sormas×n× da öùrenmesini hedefleyen deùiüime aç×k öùretmenlerdir. Bu alandaki öùretmen yeterliliùi öùrenme ortam×n× ve öùretim yöntemlerini etkileyecektir. Eùitim program×nda da yer alan eleütirel okuma becerilerinin öùretimi konusunda öùretmenlere büyük görevler düümektedir. Öùretmenlerin ise bu becerileri öùretebilmeleri için öncelikle kendilerinin sahip olmalar× ve anlamalar× gerekmektedir. Bu nedenle öùretmen yetiütirilmesinde, öùretmen adaylar×n×n hangi düzeyde bu bilgi ve becerilere sahip olduklar×n×n belirlenmesi gerekmektedir. Öùretmen adaylar×n×n hangi düzeyde eleütirel okuma becerisine sahip olduklar×n× belirlemek, öùretmen yetiütiren eùitim kurumlar×n×n nas×l daha nitelikli öùretmen yetiütirecekleri konusunda fikir vermesi aç×s×ndan önemlidir. Öùretmenlerin eleütirel düüünme ve okuma becerileri ile ilgili araüt×rmalara rastlanmakla birlikte, öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar×n×n incelendiùi herhangi bir araüt×rmaya rastlanmam×üt×r. Bu nedenle bu araüt×rma öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar×n× ç×karmas× aç×s×ndan önemli olduùu düüünülmektedir. Araüt×rman×n Amac×: Bu araüt×rman×n temel amac×, öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar×n× belirlemektir. Bu amaç doùrultusunda problem cümlesi; "Öùretmen adaylar×n×n cinsiyetleri, okuduklar× program, s×n×f düzeyleri ve akademik baüar×lar×na göre eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× farkl×laümakta m×d×r?" üeklinde belirlenmiütir. Bu amaç doùrultusunda aüaù×daki sorulara cevap aranm×üt×r. x Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× nas×ld×r? x Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg× ölçeùinden ald×klar× puanlar cinsiyete göre göre anlaml× bir üekilde farkl×l×k göstermekte midir? x Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× ölçeùinden ald×klar× puanlar s×n×f düzeyine göre göre anlaml× bir üekilde farkl×l×k göstermekte midir? x Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× ölçeùinden ald×klar× puanlar öùrenim gördükleri programa göre anlaml× bir üekilde farkl×l×k göstermekte midir? x Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× ölçeùinden ald×klar× puanlar akademik baüar×lar×na göre anlaml× bir üekilde farkl×l×k göstermekte midir? Araüt×rman×n Yöntemi: Betimsel araüt×rma yöntemlerinden genel tarama modeli kullan×lm×ü olan bu çal×ümada, öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× belirlenmiütir. Bu amaç doùrultusunda öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× çeüitli deùiükenler (cinsiyet, öùrenim gördüùü program, s×n×f düzeyi ve akademik baüar×) aç×s×ndan incelenmiütir. Araüt×rmaya, 2012-2013 Öùretim Y×l× Bahar Yar×y×l×'nda, Türkiye'nin güneyinde yer alan bir üniversite'nin Eùitim Fakültesi úlköùretim Bölümü'nün S×n×f Öùretmenliùi, Okulöncesi Öùretmenliùi, Fen ve Teknoloji Öùretmenliùi, Sosyal Bilgiler Öùretmenliùi Ana Bilim Dallar× ve Türkçe Eùitimi Bölümü'nde öùrenim gören 594 öùretmen aday× kat×lm×üt×r. Bu öùretmen adaylar×n×n, 394'ü k×z, 200'ü erkektir. Öùretmen adaylar×ndan 155'i birinci s×n×f, 167'si ikinci s×n×f, 156's× üçüncü s×n×f ve 116's× dördüncü s×n×f olup; 124'ü s×n×f öùretmenliùi, 90'× sosyal bilgiler öùretmenliùi, 130'u fen ve teknoloji öùretmenliùi, 127'si okul öncesi öùretmenliùi ve 123'ü Türkçe eùitimi bölümünde öùrenim görmektedir. Araüt×rmada veri toplama arac× olarak "Eleütirel Okuma Öz-yeterlik Alg× Ölçeùi" kullan×lm×üt×r. Araüt×rmada nicel veriler üzerinde baù×ms×z gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yap×lm×üt×r. Araüt×rman×n Bulgular×: Araüt×rmadan elde edilen bulgulara göre öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar× orta düzeyin üstündedir. Bu çal×ümada, öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×s× cinsiyet, akademik baüar×s×, öùrenim gördüùü program ve s×n×f düzeyi gibi çeüitli deùiükenler aç×s×ndan incelenmiütir. Buna paralel olarak araüt×rmadan elde edilen diùer bulgular da öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar×n×n cinsiyete, öùrenim gördüùü programa ve akademik baüar×ya göre fakl×l×k gösterdiùi ancak okuduùu s×n×f düzeine göre farkl×l×k göstermediùidir. Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×s×n×n cinsiyet aç×s×ndan k×zlar, akademik baüar×ya göre ise 3.00 ve üstü lehine olduùu bulunmuütur. Öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×s×n×n öùrenim gördüùü programa göre Türkçe Eùitimi Bölümü lehine olduùu bulunmuütur. Türkçe Eùitimi Bölümü'nün lisans program× incelendiùinde alt×nc× yar×y×lda "Anlama Tekniùi II: Okuma Eùitimi" dersinin içeriùinde okuma türleri baül×ù× alt×nda eleütirel okuman×n yer ald×ù× görülmüütür. Bu ders kapsam×nda öùretmen adaylar×n×n eleütirel okumaya yönelik bilgilerinin ve fark×ndal×klar×n×n att×ù× söylenebilir. Araüt×rman×n Sonuçlar× ve Önerileri: Bu araüt×rmada öùretmen adaylar×n×n eleütirel okuma öz-yeterlik alg×s×n×n orta düzeyin üstünde olduùu bulunmuütur. Ayr×ca, öùretmen adaylar×n×n cinsiyet, öùrenim gördüùü program, akademik baüar× aç×s×ndan eleütirel okuma öz-yeterlik alg×lar×n×n fark

Abstract

Problem Statement: Teachers have important roles in teaching critical reading skills that already exist in the curriculum. Teachers themselves should have critical reading skills and be able to identify them so as to be able to teach these skills to their students. Therefore, it becomes necessary to determine the extent to which pre-service teachers have acquired knowledge and skills regarding critical reading and the training of teachers. Determining pre-service teachers' critical reading skill is significant since it may provide ideas for the teacher training institutions as to how to train more qualified teachers. While some studies about the critical thinking and reading skills of teachers exist in the literature, no study investigating the critical reading self-efficacy perceptions of preservice teachers was found. Therefore, this study is important in revealing the critical reading self-efficacy perceptions of pre-service teachers. Purpose of the Study: The main objective of this study is to determine teachers' perceptions about their self-efficacy on critical reading. In this respect, the present study seeks answers to such questions as "What is the level of pre-service teachers' sense of self-efficacy on critical reading?" and "Do teachers' senses of self-efficacy on critical reading differ according to their graduation programs, grade levels, genders and academic achievements?" Method: This study designed according to the cross-sectional survey model was conducted with 594 pre-service teachers from different departments