Dergiler / e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 10 - Sayı: 3
BAZI ŞİÎ TEFSİRLERİNDE BAKARA 196. AYETİN YORUMU BAĞLAMINDA KİMİ SAHABÎLERİN TEMETTUʿ HACCINI YASAKLADIĞI İDDİASININ KRİTİĞİ
- Sayfa
- 937–961
- DOI
- —
Özet
Bakara suresi 196. ayetin yorumu bağlamında Şiî müfessirlerden Tûsî, Tabâtabâîve Mekârim Şîrâzî’in kendi tefsirlerinde, başta Hz. Ömer olmak üzere bazısahabîlerin Kur’an ile sabit olan temettuʿ haccını yasakladıklarını ifadeetmişlerdir.Bu müfessirler kimi sahabîlerin, ilgili ayetin hükmünü ortadan kaldırdıklarınaveya onu neshettiklerine delalet eden birçok rivayet zikretmişlerdir. Onlar burivayetlere dayanarak söz konusu sahabîlerin gerçekten temettuʿ haccınıyasakladıkları veya neshettikleri sonucunu çıkarmışlardır. Daha sonra busahabîlerin yaptıklarının yanlış olduğunu, böyle bir neshin mümkün olmadığınıispatlama çabasına girmişlerdir.Çalışmada önce bu müfessirlerin iddialarını dayandırdıkları rivayetler incelenereksahih olup olmadıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonra da bu rivayetlerin, sözkonusu ayetin hükmünün ortadan kaldırıldığına veya neshedildiğine delalet edipetmediği incelenmiştir.Yapılan araştırma neticesinde bu rivayetlerden bir kısmının zayıf, bir kısmının dayanlış anlaşıldığı sonucuna varılmıştır. Nesih kriterleri açısından bu rivayetlerinhiçbir şekilde neshe delalet etmedikleri, sadece maslahata mebni olan bir hükmüifade ettikleri ve bunun da Kur’an nassına muhalif olmadığı anlaşılmıştır.
Abstract
In the shi’i tafsirs of al-Tûsî, al-Tabâtabâî and Makârim Shîrâzî in the context of the interpretation of the verse 2: 196, it is seen that a number of companions notably ‘Umar express that they prohibited tamattu’ hajj which is proven in the Qur'an. These interpreters cite many narrations, indicating that a number of companions abrogated or repealed the provision of the related verse. On the basis of these narrations, they infer that these companions definitely prohibited or abrogated tamattu’ hajj. Then, they endeavor to prove that these companions made error and this kind of abrogation is impossible. In this study, the arguments of this claim of the above-cited interpreters are formerly examined. It is tried to determine whether these arguments are authentic or not. Thereafter, it is examined whether these narrations indicate the fact that the provision of the verse is abrogated or repealed or not. In conclusion of the study, it is resulted that some of these narrations are weak and some of them are misunderstood. In terms of abrogation criteria, it is understood that these narrations never indicate abrogation but they merely express a provision based on public interest and this is not in opposition to the text of the Quran.